Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Eczeemverzamelnaam voor jeukende, ontstoken huid
Eczeem is een verzamelnaam voor huidaandoeningen waarbij de huid ontstoken raakt, met jeuk, roodheid en schilfering. Het is geen ziekte op zichzelf: er bestaan verschillende vormen, elk met een eigen oorzaak en aanpak. Op deze pagina lees je hoe je de vormen herkent en waar je per vorm meer vindt.
Wat is eczeem?
Eczeem is de overkoepelende naam voor een groep huidaandoeningen met een ontstoken huid. De kenmerken die alle vormen delen: jeuk, roodheid, een droge of schilferende huid en soms vochtblaasjes of kloofjes. Artsen gebruiken ook het woord dermatitis, dat betekent hetzelfde. Eczeem is niet besmettelijk, geen enkele vorm.
Welke vormen van eczeem zijn er?
De vorm bepaalt de oorzaak en de behandeling. De meest voorkomende vormen: constitutioneel eczeem (ook atopisch eczeem genoemd), eczeem door erfelijke aanleg dat vaak al in de jeugd begint; contacteczeem, dat ontstaat door contact met een irriterende of allergene stof zoals nikkel, parfum of schoonmaakmiddelen; handeczeem, vaak door een combinatie van aanleg en belasting door werk of nat werk; en seborroïsch eczeem, met schilferende, vette plekjes op de hoofdhuid en in het gezicht. Onderaan deze pagina vind je per vorm de volledige pagina.
Hoe herken je eczeem?
Eczeem jeukt vrijwel altijd. De huid is rood, droog en schilferig, soms met bultjes, blaasjes of kloofjes. Waar het zit geeft vaak een aanwijzing voor de vorm: elleboog- en knieholtes wijzen richting constitutioneel eczeem, klachten na contact met een product richting contacteczeem, en vette schilfering op hoofdhuid of gezicht richting seborroïsch eczeem. Een dermatoloog herkent de vorm meestal aan het beeld en jouw verhaal.
Hoe wordt eczeem behandeld?
De behandeling verschilt per vorm, maar de basis is bij bijna elke vorm hetzelfde: de huid dagelijks invetten met een neutrale, vette crème of zalf, ook als het eczeem rustig is. Voor de eczeemplekken zelf schrijft de arts meestal een ontstekingsremmende crème voor, zoals een corticosteroïdcrème. Bij contacteczeem is de belangrijkste stap het vermijden van de stof die het eczeem veroorzaakt. Op de pagina per vorm lees je de volledige behandeling.
Wat kun je zelf doen?
Houd de huid vet, ook buiten de plekken. Douche kort en lauw, en gebruik weinig of geen zeep. Krab zo min mogelijk: krabben beschadigt de huid en houdt de jeuk in stand. Twijfel je welke vorm je hebt of wordt het eczeem niet rustig, leg het dan voor aan een dermatoloog.
Veelgestelde vragen over eczeem
Is eczeem besmettelijk?
Nee. Geen enkele vorm van eczeem is besmettelijk, ook niet bij aanraking of gedeeld gebruik van handdoeken.
Is eczeem erfelijk?
Bij constitutioneel eczeem speelt erfelijke aanleg een rol. Contacteczeem is niet erfelijk: dat ontstaat door contact met een stof.
Welke vorm van eczeem heb ik?
De plek, het patroon en het moment van de klachten wijzen meestal de vorm aan. Een dermatoloog kan dit vrijwel altijd aan het beeld en jouw verhaal herkennen.
Gaat eczeem vanzelf over?
Dat verschilt per vorm. Constitutioneel eczeem is chronisch, met rustige en actieve periodes. Contacteczeem verbetert meestal als je de veroorzakende stof vermijdt.
Bronnen en meer informatie
- NVDV-patiëntenfolders constitutioneel eczeem, contacteczeem, handeczeem en seborrhoïsch eczeem (nvdv.nl)
De vormen van eczeem
Alle aandoeningen A–ZConstitutioneel eczeem
Eczeem door erfelijke aanleg, begint vaak al in de jeugd.
Contacteczeem
Roodheid en jeuk na contact met een irriterende of allergene stof.
Handeczeem
Rode, jeukende en schilferende handen door een ontsteking van de huid.
Seborroïsch eczeem
Schilferende, vette plekjes op de hoofdhuid en in het gezicht.