Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Schurftscabiës
Bij schurft, ook scabiës genoemd, veroorzaakt een kleine mijt jeuk in de huid. Iedereen kan het krijgen; het heeft niets met slechte hygiëne te maken. De behandeling vraagt om een aantal stappen die je zorgvuldig moet volgen. Hieronder lees je hoe je schurft herkent en wat er bij de behandeling komt kijken.
Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39
Wat is schurft?
Schurft (officiële naam: scabiës) is een besmettelijke huidaandoening door de schurftmijt: een klein, spinachtig beestje dat oppervlakkig gangetjes in de huid graaft en daar eitjes in legt. De mijt is met het blote oog niet te zien. Schurft heeft niets met hygiëne te maken; iedereen kan het krijgen.
Hoe krijg je schurft?
De mijt kruipt via huid-huidcontact van de één naar de ander, meestal pas na contact van langer dan 15 minuten, zoals samen in bed slapen, knuffelen of seks. Huisgenoten lopen extra risico. Iemand kort een hand geven geeft geen besmetting.
Andere risicomomenten zijn:
- liggen in een niet-verschoond bed waar de afgelopen 3 dagen iemand met schurft in heeft gelegen
- kleding, handdoeken of knuffels dragen of gebruiken die de afgelopen 3 dagen door iemand met schurft zijn gebruikt
Schurft symptomen: jeuk, vooral 's nachts
Schurft geeft veel jeuk, vooral 's nachts, met een verstoorde nachtrust. De klachten beginnen meestal 2 tot 6 weken na de besmetting. Je ziet schilferende gangetjes, rode pukkeltjes of blaasjes, vooral tussen de vingers, bij de polsen, in de oksels en bij de voeten. Bij vrouwen ook rond de tepels, bij mannen op de penis en balzak. Bij volwassenen zit schurft niet op het hoofd; bij jonge kinderen wel.
Hoe ziet schurft eruit?
Op de huid zie je rode of bruine streepjes van een paar millimeter met een velletje erop: dat zijn de gangetjes die de schurftmijt graaft. Daarnaast zie je kleine blaasjes, bultjes en opengekrabde plekjes. Kijk vooral tussen de vingers, aan de binnenkant van de polsen, bij de ellebogen, in de oksels en rond de tepels of geslachtsdelen. De mijt zelf is met het blote oog niet te zien. Scherpe foto's van de gangetjes tussen de vingers en van de verspreiding over het lichaam helpen de dermatoloog om schurft te onderscheiden van eczeem of een allergische reactie.
Is schurft besmettelijk?
Ja. Schurft is besmettelijk. Vanaf 12 uur na een effectieve behandeling ben je niet meer besmettelijk voor anderen.
Hoe stelt de arts de diagnose?
Bij duidelijke gangetjes tussen de vingers, nachtelijke jeuk en jeuk bij mensen in je omgeving denkt de arts meteen aan schurft. Vaak maakt de arts nog een huiduitstrijk om de mijt of de eitjes onder de microscoop te vinden, of bekijkt de huid met een dermatoscoop.
Schurft behandelen: zo werkt het
Schurft behandel je in één keer goed: iedereen in huis smeert of slikt op dezelfde dag, je wast al het wasgoed van de afgelopen 3 dagen op 60 graden en je herhaalt de behandeling na een week. De crème of gel (permetrine) en de tabletten (ivermectine) zijn alleen op recept verkrijgbaar. Na beoordeling van je foto's kan de dermatoloog dat recept uitschrijven. Het stappenplan hieronder leidt je erdoorheen.
Schurft wordt behandeld met een crème, gel of tabletten die de mijten en eitjes doden. Behandel altijd alle huisgenoten en bedpartners tegelijk; zij kunnen al besmet zijn zonder klachten. Herhaal de behandeling na 7 dagen.
Voorbereiden
Leg voor 3 dagen schone kleding, handdoeken en beddengoed klaar. Knip vinger- en teennagels kort en gebruik wegwerphandschoenen.
Insmeren met crème of gel (permetrine)
Smeer je van de kaakrand tot en met onder de voeten, ook de oksels, bilnaad, geslachtsdelen, rond de enkels en tussen de tenen. Bij baby's ook het hoofd en gezicht. Laat de crème of gel 12 uur intrekken.
Of tabletten (ivermectine)
Neem de tabletten in op een nuchtere maag: 2 uur vóór en 2 uur na inname niet eten.
Wassen en reinigen
Was al het wasgoed van de afgelopen 3 dagen op 60°C. Wat niet gewassen kan worden, gaat 3 dagen in een gesloten zak in een kamer van 18°C of warmer. Stofzuig stoffen meubels, knuffels en autostoelen.
Herhalen op dag 8
Voer het hele stappenplan na 7 dagen opnieuw uit, zodat ook nieuw uitgekomen mijten en eitjes gedood worden.
Gaat schurft over?
Schurft is goed te behandelen en je geneest er volledig van. De jeuk is meestal binnen 3 dagen duidelijk minder, maar het kan 4 tot 6 weken duren voordat de huid en de jeuk helemaal weg zijn. Komt de jeuk daarna terug met nieuwe plekken? Neem dan contact op: mogelijk ben je opnieuw besmet (het 'ping-pong-effect' als niet iedereen tegelijk is behandeld).
Wat kun je zelf doen?
Heb je bewezen schurft, voorkom dan huid-huidcontact met anderen tot 12 uur na de behandeling. Schaam je niet: schurft komt niet door onhygiëne. Waarschuw wél de mensen die je mogelijk besmet hebt, zodat ook zij behandeld kunnen worden.
Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?
Wil je je huidklacht laten beoordelen? Een dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.
Laat je huid beoordelen als je hevige jeuk hebt die 's nachts erger is, zeker als iemand in je omgeving ook jeuk heeft. Neem daarnaast contact op met je huisarts als:
- je zwanger bent, borstvoeding geeft of het om een baby jonger dan 2 maanden gaat
- er na de behandeling nieuwe plekjes of gangetjes bijkomen
- de jeuk erger wordt of na 4 weken nog niet minder is
Bij 247dermatologist beoordeelt een dermatoloog je foto's binnen 12 tot 48 uur en krijg je bij schurft een recept en het stappenplan voor jou en je huisgenoten.
Laat je huid door de dermatoloog beoordelen
Stuur foto's van je huid en beantwoord de vragen in de app. Een BIG-geregistreerde dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing, vanaf € 39.
Heb je meer onderzoek of behandeling nodig? Dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.
Lees wat een dermatoloog doet en hoe je zonder verwijzing een online consult start.
Veelgestelde vragen over schurft
Hoe lang duurt het voordat ik klachten krijg?
Meestal 2 tot 6 weken na de besmetting. Huisgenoten en bedpartners kunnen dus al besmet zijn zonder dat ze het merken. Behandel hen daarom altijd tegelijk mee.
Wanneer ben ik niet meer besmettelijk?
Vanaf 12 uur na een effectieve behandeling ben je niet meer besmettelijk voor anderen.
Waarom moet iedereen in huis tegelijk behandeld worden?
Anders blijf je elkaar herbesmetten. Dat heet het ping-pong-effect. Behandel daarom alle huisgenoten en bedpartners op hetzelfde moment, ook als zij nog geen klachten hebben.
De jeuk blijft na de behandeling. Is het mislukt?
Niet per se. De jeuk kan nog 4 tot 6 weken aanhouden terwijl de schurft al weg is. Krijg je juist weer méér jeuk met nieuwe huidafwijkingen, neem dan contact op: mogelijk ben je opnieuw besmet.
Krijg je schurft door slechte hygiëne?
Nee. Schurft heeft niets met hygiëne te maken; iedereen kan het krijgen.
Wat zijn de symptomen van schurft?
Hevige jeuk, vooral 's nachts en als het warm is, met kleine bultjes, blaasjes en krabwondjes. Kenmerkend zijn de gangetjes: rode of bruine streepjes met een velletje, vooral tussen de vingers en bij de polsen. Bij een eerste besmetting begint de jeuk pas na 2 tot 6 weken.
Hoe ziet schurft eruit op de huid?
Als rode of bruine streepjes van een paar millimeter (de gangetjes van de mijt), met daaromheen bultjes, blaasjes en opengekrabde plekjes. Vooral tussen de vingers, aan de polsen, ellebogen, oksels en rond de geslachtsdelen. Bij volwassenen zit schurft niet op het hoofd.
Hoe behandel je schurft?
Met een crème of gel met permetrine over het hele lichaam, of met ivermectinetabletten, allebei op recept. Alle huisgenoten en bedpartners worden tegelijk behandeld, al het wasgoed van de afgelopen 3 dagen gaat op 60 graden in de was en de behandeling wordt na 7 dagen herhaald.
Wordt de jeuk na de behandeling eerst erger?
Dat kan. Kort na de behandeling wordt de jeuk vaak eerst wat erger en daarna in de loop van dagen minder. Het duurt meestal ongeveer 4 weken voordat alle plekjes en gangetjes weg zijn. Komen er nieuwe plekjes bij, neem dan contact op.
Verder lezen
Bronnen en meer informatie
- NVDV-patiëntenfolder Schurft (nvdv.nl)
- RIVM-animatie 'Wat is schurft?' (rivm.nl)
- Huid Nederland (huidnederland.nl)
- Ik heb schurft (thuisarts.nl)
Andere besmettelijke huidaandoeningen
Hoofdschimmel
Schimmelinfectie van de hoofdhuid, vooral bij kinderen.
Voetschimmel (tinea pedis)
Jeukende, schilferende huid tussen de tenen.
Impetigo (krentenbaard)
Zeer besmettelijke huidinfectie met honinggele korstjes.
Schaamluis
Kleine luizen in het schaamhaar die jeuk geven.
Insectenbeet
Jeukende bult na een muggen-, wespen- of bedwantsenbeet; soms ontstoken of allergisch.
Jeukende huid
Aanhoudende jeuk, soms zonder zichtbare oorzaak op de huid.
Huidtips van een dermatoloog.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
