Voetschimmel (tinea pedis)
Jeukende, schilferende huid tussen de tenen.
Infectie
Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
± 4 min leestijd
Schurftscabiës
Lees wat schurft is, hoe je het herkent en hoe je het met een stappenplan behandelt. In begrijpelijke taal, gebaseerd op de patiëntenfolder van de NVDV.
Wat is schurft?
Schurft (officiële naam: scabiës) is een besmettelijke huidaandoening door de schurftmijt: een klein, spinachtig beestje dat oppervlakkig gangetjes in de huid graaft en daar eitjes in legt. De mijt is met het blote oog niet te zien. Schurft heeft niets met hygiëne te maken; iedereen kan het krijgen.
Hoe krijg je schurft?
De mijt kruipt via huid-huidcontact van de één naar de ander, meestal pas na contact van langer dan 15 minuten, zoals samen in bed slapen, knuffelen of seks. Huisgenoten lopen extra risico. Iemand kort een hand geven geeft geen besmetting.
Andere risicomomenten zijn:
- liggen in een niet-verschoond bed waar de afgelopen 3 dagen iemand met schurft in heeft gelegen
- kleding, handdoeken of knuffels dragen of gebruiken die de afgelopen 3 dagen door iemand met schurft zijn gebruikt
Welke klachten geeft schurft?
Schurft geeft veel jeuk, vooral 's nachts, met een verstoorde nachtrust. De klachten beginnen meestal 2 tot 6 weken na de besmetting. Je ziet schilferende gangetjes, rode pukkeltjes of blaasjes, vooral tussen de vingers, bij de polsen, in de oksels en bij de voeten. Bij vrouwen ook rond de tepels, bij mannen op de penis en balzak. Bij volwassenen zit schurft niet op het hoofd; bij jonge kinderen wel.
Is schurft besmettelijk?
J
Ja. Schurft is besmettelijk. Vanaf 12 uur na een effectieve behandeling ben je niet meer besmettelijk voor anderen.
Hoe stelt de arts de diagnose?
Bij duidelijke gangetjes tussen de vingers, nachtelijke jeuk en jeuk bij mensen in je omgeving denkt de arts meteen aan schurft. Vaak maakt de arts nog een huiduitstrijk om de mijt of de eitjes onder de microscoop te vinden, of bekijkt de huid met een dermatoscoop.
Hoe behandel je schurft?
Schurft wordt behandeld met een crème, gel of tabletten die de mijten en eitjes doden. Behandel altijd alle huisgenoten en bedpartners tegelijk; zij kunnen al besmet zijn zonder klachten. Herhaal de behandeling na 7 dagen.
Voorbereiden
Leg voor 3 dagen schone kleding, handdoeken en beddengoed klaar. Knip vinger- en teennagels kort en gebruik wegwerphandschoenen.
Insmeren met crème of gel (permetrine)
Smeer je van de kaakrand tot en met onder de voeten, ook de oksels, bilnaad, geslachtsdelen, rond de enkels en tussen de tenen. Bij baby's ook het hoofd en gezicht. Laat de crème of gel 12 uur intrekken.
Of tabletten (ivermectine)
Neem de tabletten in op een nuchtere maag: 2 uur vóór en 2 uur na inname niet eten.
Wassen en reinigen
Was al het wasgoed van de afgelopen 3 dagen op 60°C. Wat niet gewassen kan worden, gaat 3 dagen in een gesloten zak in een kamer van 18°C of warmer. Stofzuig stoffen meubels, knuffels en autostoelen.
Herhalen op dag 8
Voer het hele stappenplan na 7 dagen opnieuw uit, zodat ook nieuw uitgekomen mijten en eitjes gedood worden.
Gaat schurft over?
Schurft is goed te behandelen en je geneest er volledig van. De jeuk is meestal binnen 3 dagen duidelijk minder, maar het kan 4 tot 6 weken duren voordat de huid en de jeuk helemaal weg zijn. Komt de jeuk daarna terug met nieuwe plekken? Neem dan contact op: mogelijk ben je opnieuw besmet (het 'ping-pong-effect' als niet iedereen tegelijk is behandeld).
Wat kun je zelf doen?
Heb je bewezen schurft, voorkom dan huid-huidcontact met anderen tot 12 uur na de behandeling. Schaam je niet: schurft komt niet door onhygiëne. Waarschuw wél de mensen die je mogelijk besmet hebt, zodat ook zij behandeld kunnen worden.
Veelgestelde vragen over schurft
Hoe lang duurt het voordat ik klachten krijg?
Meestal 2 tot 6 weken na de besmetting. Huisgenoten en bedpartners kunnen dus al besmet zijn zonder dat ze het merken. Behandel hen daarom altijd tegelijk mee.
Wanneer ben ik niet meer besmettelijk?
Vanaf 12 uur na een effectieve behandeling ben je niet meer besmettelijk voor anderen.
Waarom moet iedereen in huis tegelijk behandeld worden?
Anders blijf je elkaar herbesmetten. Dat heet het ping-pong-effect. Behandel daarom alle huisgenoten en bedpartners op hetzelfde moment, ook als zij nog geen klachten hebben.
De jeuk blijft na de behandeling. Is het mislukt?
Niet per se. De jeuk kan nog 4 tot 6 weken aanhouden terwijl de schurft al weg is. Krijg je juist weer méér jeuk met nieuwe huidafwijkingen, neem dan contact op: mogelijk ben je opnieuw besmet.
Krijg je schurft door slechte hygiëne?
Nee. Schurft heeft niets met hygiëne te maken; iedereen kan het krijgen.
Bronnen en meer informatie
- NVDV-patiëntenfolder Schurft (nvdv.nl)
- RIVM-animatie 'Wat is schurft?' (rivm.nl)
- Huid Nederland (huidnederland.nl)
Bron: Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV).