Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Hoofdschimmelkale, schilferende plekken op het hoofd, vooral bij kinderen
Hoofdschimmel (tinea capitis) is een schimmelinfectie van de behaarde hoofdhuid, die vooral bij kinderen voorkomt. Vaak worden niet alleen de huid maar ook de haarwortels aangetast. Er ontstaan een of meer kale plekken met soms grijze schilfering en roodheid. Omdat de schimmel tot in de haarwortels zit, is behandeling met tabletten nodig.
Wat is hoofdschimmel?
Tinea capitis is de medische term voor een infectie van de hoofdhuid door een schimmel. Vaak worden niet alleen de huid maar ook de haarwortels aangetast. Schimmels die de bovenste huidlaag aantasten heten dermatofyten. Schimmelinfectie van de behaarde hoofdhuid komt vooral bij kinderen voor. Schimmels kunnen ook elders infecties geven: op de romp (huidschimmel of ringworm), op de voeten (voetschimmel) en op de nagels (schimmelnagel).
Hoe krijgt uw kind hoofdschimmel?
Schimmelsporen zitten overal, bijvoorbeeld in sportzalen, zwembaden, scholen en andere openbare ruimten. Kinderen hebben een groter risico op hoofdschimmel door een andere samenstelling en een lagere aanmaak van talg. Volwassenen hebben waarschijnlijk een hogere vetzuurconcentratie in hun talg en een sterkere afweer, waardoor zij normaal gesproken geen hoofdschimmel meer krijgen. De schimmel is zeer besmettelijk en gaat makkelijk over via kammen, borstels, kleding, beddengoed, handdoeken, hoofddeksels en stoelen. Ook dieren zoals katten, honden en cavia's kunnen schimmels dragen en op kinderen overdragen.
Welke klachten geeft hoofdschimmel?
Hoofdschimmel kan op verschillende manieren klachten geven. Er kunnen een of meer kale plekken op het behaarde hoofd ontstaan, met of zonder grijze schilfering en soms roodheid. Bij een uitgebreidere vorm kan de kale plek enkele centimeters groot worden. Ook kunnen er plekken ontstaan met roodheid, zwelling, haarverlies, pijn en puskopjes.
Is hoofdschimmel besmettelijk?
Ja. Hoofdschimmel is zeer besmettelijk voor andere kinderen. Bij volwassenen geeft het vaak geen klachten, al lopen volwassenen met een minder goede afweer meer risico.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Omdat hoofdschimmel bij kinderen vaak voorkomt, herkent de arts het meestal al zonder verder onderzoek. Voor meer zekerheid worden schilfers of haren van het hoofd afgenomen voor direct microscopisch onderzoek, waarmee schimmels snel aangetoond kunnen worden. Een tweede methode is het kweken van schilfers of haren; hoe lang de uitslag duurt, verschilt per methode.
Welke behandelingen zijn er?
De schimmels zitten meestal ook in de haarwortels, en een lokale behandeling met crème of shampoo dringt daar niet diep genoeg door. Daarom is behandeling met tabletten, capsules of een drankje nodig, vaak langdurig, zes tot twaalf weken, om alle schimmels te doden. Vertel de arts of uw kind andere medicijnen gebruikt, want deze antischimmelmiddelen gaan niet met alles samen, en bij leverproblemen kunnen ze niet altijd gegeven worden. Meestal wordt de kuur gecombineerd met een schimmeldodende shampoo om verspreiding tegen te gaan.
Is hoofdschimmel te genezen?
Hoofdschimmel is goed te behandelen, maar de infectie kan terugkomen, daarom is het belangrijk de behandeling te volgen. De kale plek groeit vaak vanzelf weer dicht als de behandeling slaagt. In zeldzame gevallen blijft een kale plek over, maar dat komt niet vaak voor.
Wat kunt u zelf doen?
Voer de behandeling goed uit en maak de kuur helemaal af, ook als de klachten over lijken; diep bij de haarwortels kunnen nog schimmels zitten die anders terugkomen. Neem hygiënische maatregelen om verspreiding naar gezinsleden en klasgenoten te voorkomen: deel geen borstels, kammen, handdoeken, kleding of beddengoed, en was textiel op minimaal 60 graden. Laat huisdieren met kale of schilferende plekken door de dierenarts behandelen, en laat gezinsleden met vergelijkbare klachten meebehandelen. Informeer de school; kinderen met hoofdschimmel hoeven niet thuis te blijven.
Veelgestelde vragen over hoofdschimmel
Is hoofdschimmel besmettelijk?
Ja, zeer, vooral tussen kinderen. Het gaat over via kammen, borstels, handdoeken, beddengoed en soms via huisdieren.
Waarom is een crème of shampoo niet genoeg?
Omdat de schimmel tot in de haarwortels zit, waar een lokaal middel niet diep genoeg doordringt. Daarom zijn tabletten nodig, vaak zes tot twaalf weken.
Groeit het haar weer aan?
Meestal wel; de kale plek groeit vaak vanzelf dicht als de behandeling slaagt. In zeldzame gevallen blijft een kale plek over.
Mag mijn kind naar school?
Ja. Kinderen met hoofdschimmel hoeven niet thuis te blijven, maar informeer wel de school en neem goede hygiënemaatregelen.
Kan het van ons huisdier komen?
Ja. Katten, honden en cavia's kunnen de schimmel dragen. Laat een dier met kale of schilferende plekken door de dierenarts behandelen.