Infectie

Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog

± 3 min leestijd

Gordelroosherpes zoster

Lees wat gordelroos is, hoe je het herkent en welke behandelingen er zijn. In begrijpelijke taal, gebaseerd op de patiëntenfolder van de NVDV.

Wat is gordelroos?

Gordelroos (officiële naam: herpes zoster) is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door het varicella-zostervirus, hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt. Per jaar krijgt ongeveer 3 op de 1.000 mensen gordelroos, vooral mensen met een verlaagde weerstand.

Hoe krijg je gordelroos?

Na waterpokken blijft het virus je hele leven in een zenuwknoop naast het ruggenmerg, zonder klachten. In bepaalde omstandigheden wordt het weer actief en groeit het via de zenuwbanen naar de huid. Dan heet het gordelroos. Waarom het virus activeert is niet zeker; het heeft waarschijnlijk met een verminderde weerstand te maken, maar ook gezonde mensen kunnen het krijgen.

Meer kans op gordelroos hebben:

ouderen (zij hebben vaak al een mindere weerstand)
ernstig zieke mensen
mensen die afweeronderdrukkende medicijnen gebruiken
mensen die bestraling (radiotherapie) krijgen

Welke klachten geeft gordelroos?

Gordelroos kan overal voorkomen, maar zit meestal op de romp (50%), vaak in het gordelgebied. Daar komt de naam vandaan. Ook op de armen (20%) of in het gezicht (15%). De uitslag zit meestal aan één zijde van het lichaam, in het gebied van één zenuw. De huid kan eerst gevoelig zijn en je kunt je ziek voelen met hoofdpijn en koorts. Daarna ontstaan rode pukkels met blaasjes, die na 2 tot 4 weken indrogen tot korstjes.

Let op

Zitten de blaasjes bij het oog of op de neus? Laat er dan altijd een arts naar kijken: er kan een oogontsteking ontstaan.

Is gordelroos besmettelijk?

Ja. Gordelroos is besmettelijk voor wie nog geen waterpokken heeft gehad. Blijf uit de buurt van pasgeborenen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand.

Hoe stelt de arts de diagnose?

Aan de combinatie van hoe je huid eruitziet en je klachten herkent de arts gordelroos. Om de diagnose te bevestigen wordt het blaasjesvocht soms onderzocht op het virus.

Welke behandelingen zijn er?

Meestal geen behandeling nodig

Bij gezonde mensen geneest gordelroos vanzelf. De blaasjes kun je eventueel indrogen met zinkoxideolie, wat ook de kans op een bacteriële infectie verkleint.

Pijnstilling

Bij pijn kun je paracetamol nemen. Is dat niet genoeg, vraag je arts dan om sterkere pijnstilling.

Antivirale medicijnen

Bij gordelroos in het gezicht of bij een afweerstoornis wordt behandeld met aciclovir, valaciclovir of famciclovir. Deze werken het best als de infectie net is begonnen.

Gaat gordelroos over?

Bij gezonde mensen geneest gordelroos vanzelf; soms blijven littekens achter. Na genezing kan de huid pijnlijk blijven doordat het virus de zenuwen heeft aangetast, vooral bij ouderen en bij gordelroos in het gezicht. Goede pijnstilling is dan belangrijk. Je kunt meerdere keren in je leven gordelroos krijgen.

Wat kun je zelf doen?

Dek de huid af met bijvoorbeeld verband om pijn en irritatie te verminderen. Voorkom dat blaasjesvocht in aanraking komt met baby's, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand. Gaan de blaasjes kapot, smeer dan zinkoxideolie om ontsteking door bacteriën te voorkomen.

Veelgestelde vragen over gordelroos

Is gordelroos hetzelfde virus als waterpokken?

Ja. Gordelroos wordt veroorzaakt door het varicella-zostervirus, hetzelfde virus dat waterpokken geeft. Na waterpokken blijft het virus in het lichaam en kan het later als gordelroos terugkomen.

Kan ik anderen besmetten?

Ja, mensen die nog geen waterpokken hebben gehad kunnen via het blaasjesvocht besmet raken. Blijf uit de buurt van pasgeborenen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand.

Waarom blijft de pijn soms zo lang?

Het virus tast de zenuwen aan. Daardoor kan de pijn (postherpetische neuralgie) maanden tot jaren aanhouden, vooral bij ouderen en bij gordelroos in het gezicht. Goede pijnstilling is dan belangrijk.

Heb ik antivirale medicijnen nodig?

Bij gezonde mensen meestal niet: gordelroos geneest vanzelf. Bij gordelroos in het gezicht of bij een verminderde afweer wel, het liefst zo vroeg mogelijk gestart.

Kan gordelroos terugkomen?

Ja, je kunt meerdere keren in je leven gordelroos krijgen. Gebeurt dat vaak, dan kan je arts overwegen om antivirale tabletten dagelijks te geven.

Bronnen en meer informatie

NVDV-patiëntenfolder Gordelroos (nvdv.nl)
Huidpatiënten Nederland (huidpatienten-nederland.nl)

Bron: Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV).

Pijnlijke blaasjes op één plek?

start consult

Alle aandoeningen A–Z

Waterpokken

Besmettelijke virusinfectie met jeukende blaasjes over het lichaam.

Koortslip (herpes simplex)

Terugkerende blaasjes op de lippen door het herpesvirus.

Wondroos (erysipelas)

Bacteriële ontsteking van de huid met roodheid, warmte en zwelling.