Inflammatoir

Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog

± 9 min leestijd

Rosaceablijvende roodheid in het gezicht

Rosacea is een veelvoorkomende, chronische huidaandoening in het gezicht. De klachten beginnen meestal rond je dertigste. Mannen en vrouwen krijgen het even vaak; bij kinderen komt het heel soms voor. Rosacea gaat niet definitief over, maar de verschijnselen zijn meestal goed te behandelen.

start consult

Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39

Hoe ontstaat rosacea?

De oorzaak van rosacea is nog onbekend. Waarschijnlijk spelen zowel erfelijke factoren als omgevingsfactoren een rol. De klachten kunnen verergeren door bijvoorbeeld warmte, zonlicht, emoties en sommige cosmetica zoals make-up en huidverzorgingsproducten.

Sommige geneesmiddelen, bijvoorbeeld corticosteroïden, kunnen rosacea veroorzaken of verergeren, zowel bij inwendig gebruik als bij aanbrengen op de huid. Dat rosacea door voeding ontstaat, is nooit aangetoond. Wel kunnen de klachten tijdelijk verergeren door alcohol, warme dranken en sterk gekruid voedsel.

Rosacea symptomen: zo herken je het

Rosacea herken je aan een gezicht dat snel rood wordt en steeds vaker rood blijft, met kleine zichtbare bloedvaatjes en vaak bultjes en puistjes op de wangen, de neus, de kin en het voorhoofd. De roodheid komt eerst in vlagen (blozen met een warm gevoel) en wordt later blijvend. Ongeveer de helft van de mensen met rosacea heeft ook oogklachten.

Rosacea zit vooral op de neus, de wangen, het voorhoofd en de kin. De belangrijkste klachten zijn:

Roodheid, vaak blijvend
Kleine uitgezette bloedvaatjes (couperose)
Pukkels (papels) en puistjes (pustels)
Verdikking en zwelling van de huid
Branden, soms jeuk
Flushing: overmatig blozen met een warmtegevoel, in aanvallen

Veel mensen met rosacea hebben ook oogklachten. De meest voorkomende zijn droge ogen, een branderig of stekend gevoel, tranende ogen en het gevoel dat er iets in het oog zit. Ook ontstekingen van de oogleden (blefaritis) en van het hoornvlies en bindvlies kunnen optreden. Oogklachten variëren van licht tot ernstig.

Minder vaak komen zwellingen van de huid voor, vaak op de wangen onder de ogen. Zwellingen kunnen ook ontstaan door toename van bindweefsel. Het bekendste voorbeeld is rhinophyma: door vergroting van talgklieren op de neus en toename van bindweefsel wordt de neus verdikt en knobbelig. Het ontstaan van rhinophyma heeft niets te maken met alcoholgebruik en treedt vrijwel alleen op bij oudere mannen.

Rosacea en je ogen: oculaire rosacea

Ongeveer de helft van de mensen met rosacea heeft ook oogklachten. Artsen noemen dat oculaire rosacea. Vaak voelt het alsof er zand in je oog zit. Andere klachten zijn droge of jeukende ogen, een branderig gevoel, rode ogen, tranende ogen, gevoeligheid voor licht en soms wazig zien. Bij sommige mensen komen er korstjes bij de wimpers of raakt het ooglid ontstoken. In ernstiger gevallen kan ook het hoornvlies ontstoken raken.

Wat je zelf kunt doen bij oogklachten:

Maak je oogleden dagelijks warm met een washandje, masseer ze zacht en maak de ooglidranden schoon met een wattenstaafje, water en een paar druppels babyshampoo (ooglidhygiëne).
Gebruik kunsttranen tegen droge ogen.
Helpt dat niet genoeg, dan kan de arts ontstekingsremmende oogdruppels voorschrijven of een antibioticakuur in tabletvorm; die kuur helpt vaak ook de huid.

Let op

Zie je ineens minder goed, of heb je een rood oog dat pijn doet of ogen die plotseling erg gevoelig zijn voor licht? Bel dan direct je huisarts: dat kan een ernstige oogontsteking zijn.

Meer over oogklachten, triggers en de behandelstappen lees je in de Rosacea Gids, geschreven door onze dermatologen.

Is rosacea besmettelijk?

Nee. Rosacea is niet besmettelijk.

Hoe stelt je arts rosacea vast?

Je arts herkent rosacea meestal zonder verder onderzoek, aan je klachten en de huidafwijkingen. Soms wil de arts zeker weten of het geen andere huidaandoening is. Dan kan de arts een klein stukje huid afnemen (biopt). Voor het verwijderen wordt de huid plaatselijk verdoofd.

Rosacea behandeling: wat helpt?

De behandeling van rosacea volgt vaste stappen. Bij lichte rosacea begin je met een crème of gel; het effect daarvan zie je meestal pas na acht tot twaalf weken. Is dat niet genoeg, dan komt er een kuur met tabletten bij. Tegen de roodheid zelf bestaat een gel die de bloedvaatjes tijdelijk vernauwt, en zichtbare vaatjes zijn met laser of een flitslamp te behandelen. Welke stap bij jou past, hangt af van wat op de voorgrond staat: roodheid, bultjes en puistjes, of oogklachten.

Rosacea is goed te behandelen, maar niet te genezen. Binnen zes maanden na het stoppen van de behandeling treedt bij de helft van de mensen weer een verergering op. Bij lichte rosacea wordt eerst gekozen voor een crème of gel. Helpt dat onvoldoende, dan komt er een behandeling met tabletten of capsules bij. Ernstige rosacea wordt direct met beide behandeld.

Bij een crème of gel wordt meestal gekozen voor ivermectine crème, metronidazol gel of crème, of azelaïnezuur crème. Tegen de roodheid kun je brimonidine gel proberen. Dit laat de bloedvaatjes samentrekken, wat de roodheid tijdelijk vermindert. Heb je een kinderwens of ben je mogelijk zwanger, bespreek dit dan met je arts. Van de genoemde middelen kan alleen metronidazol veilig tijdens de zwangerschap gebruikt worden.

Behandeling met antibiotica zoals doxycycline, minocycline of tetracycline kan een gunstig effect hebben op de huid- en oogafwijkingen. Meestal zie je na één tot twee maanden verbetering. Slaan antibiotica niet aan, dan kan isotretinoïne geprobeerd worden. Bovengenoemde antibiotica mogen niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap. Isotretinoïne mag zeker niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap en moet zelfs twee maanden voor een mogelijke zwangerschap gestopt worden.

Specifieke verschijnselen worden apart behandeld.

Couperose

De uitgezette adertjes kunnen worden behandeld met lasertherapie of een flitslamp. Meestal volstaan twee tot drie behandelingen. Deze behandeling wordt niet vergoed. Op de lange termijn kunnen er nieuwe vaatjes komen.

Oogafwijkingen

Houd de oogleden dagelijks schoon (ooglidhygiëne). Voor droge ogen kun je kunsttranen gebruiken. Ook antibiotica in tabletvorm kunnen verbetering geven. Bij aanhoudende klachten is een verwijzing naar de oogarts verstandig.

Rhinophyma

Verdikking van de neus kan worden behandeld met plastische chirurgie, wegbranden (elektrochirurgie), bevriezen (cryochirurgie) of lasertherapie.

Rosacea triggers: wat kun je zelf doen?

Bepaalde omstandigheden, voedingsmiddelen, irriterende factoren en geneesmiddelen kunnen rosacea verergeren. Dit worden triggers genoemd. De lijst is niet compleet en verschilt per persoon. Het kan helpen een dagboek bij te houden om te zien welke factoren jouw klachten verergeren, zodat je die zoveel mogelijk kunt vermijden.

Veelvoorkomende triggers bij rosacea:

Omstandigheden

Inspanning, klimaatomstandigheden (koude, warmte, vochtigheid, UV, wind), koorts, opvliegers, en psychische stress en emoties zoals woede, angst en schaamte.

Eten en drinken

Alcohol, aubergine, avocado, azijn, chili(pepers) en curry, chocolade, citrusfruit, koffie en thee, soja, spinazie, tomaten en zuivelproducten.

Irriterende factoren

Alcohol bevattende reinigingsproducten voor het gezicht, menthol, parfum en aftershave, peelingproducten, reinigingsdoekjes voor het gezicht, scheerschuim, waterproof cosmetica en zeep.

Geneesmiddelen

Capsaïcine, corticosteroïden, doxorubicine, infliximab, interferon, niacine, nifedipine, nitroglycerine, prostaglandine E en rifampicine.

De gezichtshuid bij rosacea is kwetsbaar en gevoelig. Voor de verzorging gelden deze adviezen:

Vermijd zoveel mogelijk zonlicht in het gezicht en gebruik dagelijks zonnebrandcrème tegen UVB en UVA met SPF 15 of hoger. Middelen met titaniumdioxide of zinkoxide geven de minste irritatie.
Maak minstens eenmaal per dag je gezicht schoon met een mild, zeepvrij product en spoel dat af met lauwwarm water. Gebruik geen ruwe washand, liever een zacht wattenschijfje of je handen. Dep de huid voorzichtig droog.
Vermijd waterproof make-up, huidtonics en adstringenten (met alcohol, menthol, pepermunt, kamfer, toverhazelaar, lavendel of eucalyptusolie), cosmetica met natriumlaurylsulfaat, parfum, fruitzuren of glycolzuur, en scrubcrèmes of reinigingsborstels.
Om roodheid, pukkels en puistjes te camoufleren kun je een foundation of concealer op waterbasis (olievrij) gebruiken. Voor een rode huid zijn lichtgroene camouflagemiddelen beschikbaar.

Is rosacea te genezen?

De verschijnselen van rosacea zijn vervelend en cosmetisch storend en kunnen invloed hebben op de kwaliteit van leven, zoals het sociaal en professioneel functioneren. Het is belangrijk hierover open te zijn naar je zorgverlener, zodat de beste behandeling kan worden gekozen. Rosacea is goed te behandelen, maar met de huidige middelen niet definitief te genezen. Na het stoppen van de behandeling kunnen de klachten terugkomen. Een onderhoudsbehandeling met een crème of gel kan een opvlamming of verergering uitstellen.

Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?

Wil je je huidklacht laten beoordelen? Een dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.

Bel direct je huisarts als:

je ineens minder goed ziet
je een rood oog hebt dat pijn doet
je ogen plotseling erg gevoelig zijn voor licht

Heb je blijvende roodheid, bultjes of puistjes in je gezicht en wil je weten of het rosacea is en welke behandeling past? Een dermatoloog van 247dermatologist beoordeelt je foto's binnen 12 tot 48 uur, zonder verwijzing, en schrijft waar nodig een recept voor. Maak de foto's bij daglicht, recht van voren en van beide wangen, zonder make-up.

Wil je eerst meer lezen? De Rosacea Gids legt in 54 pagina's uit hoe rosacea ontstaat, welke triggers er zijn en hoe de behandeling stap voor stap verloopt.

Laat je huid door de dermatoloog beoordelen

Stuur foto's van je huid en beantwoord de vragen in de app. Een BIG-geregistreerde dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing, vanaf € 39.

start consult

Heb je meer onderzoek of behandeling nodig? Dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.

Lees wat een dermatoloog doet en hoe je zonder verwijzing een online consult start.

Veelgestelde vragen over rosacea

Is rosacea te genezen?

Rosacea is goed te behandelen, maar met de huidige middelen niet definitief te genezen. Binnen zes maanden na het stoppen van de behandeling treedt bij de helft van de mensen weer een verergering op. Een onderhoudsbehandeling met een crème of gel kan dat uitstellen.

Komt rosacea door alcohol?

Nee. Dat rosacea door voeding of alcohol ontstaat, is nooit aangetoond. Wel kunnen de klachten tijdelijk verergeren door alcohol, warme dranken en sterk gekruid voedsel. Ook rhinophyma, de verdikte neus, heeft niets met alcoholgebruik te maken.

Wat zijn triggers en hoe vind ik die van mij?

Triggers zijn factoren die rosacea verergeren, zoals warmte, zonlicht, emoties, alcohol en bepaalde cosmetica. Welke bij jou spelen, verschilt per persoon. Het kan helpen een dagboek bij te houden om je eigen triggers te herkennen en te vermijden.

Mag ik met rosacea in de zon?

Zonlicht is een veelvoorkomende trigger. Vermijd zoveel mogelijk zonlicht in het gezicht en gebruik dagelijks zonnebrandcrème tegen UVB en UVA met SPF 15 of hoger. Middelen met titaniumdioxide of zinkoxide geven de minste irritatie.

Krijg ik door rosacea ook oogklachten?

Veel mensen met rosacea hebben ook oogklachten, zoals droge, branderige of tranende ogen. Houd de oogleden dagelijks schoon. Bij aanhoudende klachten is een verwijzing naar de oogarts verstandig.

Wat zijn de symptomen van rosacea?

Een gezicht dat snel rood wordt en steeds vaker rood blijft, kleine zichtbare bloedvaatjes, bultjes en puistjes op wangen, neus, kin en voorhoofd, en vaak een branderig gevoel. Ongeveer de helft van de mensen heeft ook oogklachten, zoals droge, branderige of tranende ogen.

Wat is de beste behandeling voor rosacea?

Dat hangt af van de verschijnselen. Bij lichte rosacea een crème of gel met ivermectine, metronidazol of azelaïnezuur; bij onvoldoende effect komt daar een kuur met tabletten bij, meestal een antibioticum zoals doxycycline. Zichtbare vaatjes worden met laser of een flitslamp behandeld. Reken op acht tot twaalf weken voordat je het effect van een crème ziet.

Wat zijn de meest voorkomende triggers van rosacea?

Zonlicht, warmte (sauna, hete douche), alcohol, warme dranken, sterk gekruid eten, stress en emoties, en sommige medicijnen en cosmetica. Welke triggers bij jou spelen, verschilt per persoon; een dagboek helpt om ze te vinden.

Wat is oculaire rosacea?

Rosacea van de ogen. Het geeft het gevoel dat er zand in je oog zit, droge, branderige, rode of tranende ogen, lichtgevoeligheid en soms een ontstoken ooglid. Ooglidhygiëne en kunsttranen helpen; bij pijn of minder zien bel je direct de huisarts.

Is couperose hetzelfde als rosacea?

Nee. Couperose is alleen de aanwezigheid van zichtbare, verwijde bloedvaatjes in het gezicht. Bij rosacea komen daar roodheid in vlagen, bultjes, puistjes en vaak oogklachten bij. Couperose kan wel een onderdeel van rosacea zijn.

Bronnen en meer informatie

Bron: Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) en Thuisarts.nl (NHG).

Herken je deze roodheid?

start consult

Alle aandoeningen A–Z

Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Nieuwe huidgidsen ontvang je als eerste.

Rosaceablijvende roodheid in het gezicht

Hoe ontstaat rosacea?

Rosacea symptomen: zo herken je het

Rosacea en je ogen: oculaire rosacea

Is rosacea besmettelijk?

Hoe stelt je arts rosacea vast?