Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Periorale dermatitisBultjes rond de mond met een verrassende boosdoener.
Periorale dermatitis is een huiduitslag met kleine rode bultjes en lichte schilfering rond de mond, waarbij een smalle rand direct langs de lippen vrij blijft. De aandoening komt vooral voor bij jonge vrouwen. De belangrijkste uitlokker is, verrassend genoeg, het gebruik van corticosteroïdcrème op het gezicht; ook vette cosmetica kunnen meespelen. De behandeling begint met stoppen en een aantal weken niets smeren.
Wat is periorale dermatitis?
Rond de mond ontstaan kleine, rode bultjes, soms met lichte schilfering, terwijl een smalle zone direct langs het lippenrood opvallend vrij blijft. De uitslag kan zich uitbreiden naar de plooien naast de neus en soms rond de ogen. De huid jeukt licht en voelt vaak branderig en gevoelig aan; zeep, water en zonlicht kunnen extra irriteren. De aandoening komt vooral voor bij jonge vrouwen en soms bij kinderen, en lijkt soms op acne of rosacea.
Hoe ontstaat periorale dermatitis?
De precieze oorzaak is niet bekend, maar de belangrijkste uitlokker is wel: corticosteroïdcrème of -zalf op het gezicht. Het middel onderdrukt de uitslag tijdelijk én houdt hem tegelijk in stand, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat: na het stoppen wordt de uitslag eerst erger, wat verleidt tot opnieuw smeren. Hoe sterker het corticosteroïd, hoe groter de kans. Ook vette cosmetica zoals foundation kunnen meespelen, en soms is er geen duidelijke oorzaak.
Gebruik je een corticosteroïd-inhalator voor astma? Ook die kan periorale dermatitis uitlokken. Spoel na het inhaleren je gezicht en mond met water.
Wat kun je zelf doen?
De behandeling begint met weglaten: stop met corticosteroïdcrème op het gezicht en laat make-up en vette crèmes staan. Smeer een aantal weken helemaal niets op de uitslag en was het gezicht alleen met lauw water en eventueel een milde, zeepvrije wasgel. Dit voelt tegennatuurlijk, maar het is de kern van de behandeling: na het wegnemen van de uitlokkers verdwijnt de uitslag meestal vanzelf.
Let op
Na het stoppen met de corticosteroïdcrème wordt de uitslag eerst tijdelijk erger. Dat is normaal en gaat voorbij: begin niet opnieuw met smeren, want daarmee houd je de aandoening in stand.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Laat je huid beoordelen als je twijfelt of het periorale dermatitis is; de aandoening lijkt soms op acne of rosacea en die vragen een andere aanpak. Ook als de uitslag na enkele weken niets smeren niet opknapt, of als de klachten heftig zijn, is een beoordeling verstandig. De arts kan dan een crème of gel met een ontstekingsremmend antibioticum voorschrijven, of bij uitgebreide klachten een antibioticakuur in tabletvorm. Na genezing komt periorale dermatitis meestal niet meer terug.
Veelgestelde vragen
Waarom mag ik geen hormoonzalf op periorale dermatitis smeren?
Omdat corticosteroïdcrème de aandoening veroorzaakt én tijdelijk onderdrukt. Zolang je smeert lijkt het beter, maar de uitslag blijft bestaan en verergert na elke stoppoging. De enige uitweg is definitief stoppen en de tijdelijke verergering uitzitten.
Hoe lang duurt periorale dermatitis?
Na het stoppen met de uitlokkers wordt de uitslag eerst een tot enkele weken erger, en verdwijnt daarna geleidelijk. Reken op weken tot enkele maanden. Met een behandeling via de arts gaat het herstel vaak sneller.
Wat is het verschil met acne of rosacea?
Periorale dermatitis zit kenmerkend rond de mond, met een vrije rand direct langs de lippen, en bestaat uit kleine, gelijkvormige bultjes. Acne geeft ook mee-eters en zit verspreid over het gezicht; rosacea zit vooral op de wangen en neus met roodheid in vlagen. Een dermatoloog ziet het verschil aan het beeld.
Mag ik make-up gebruiken bij periorale dermatitis?
Liever niet tijdens de behandeling: juist vette en bedekkende producten zoals foundation kunnen de aandoening uitlokken en in stand houden. Houd het gezicht een aantal weken zo kaal mogelijk en bouw daarna eventueel voorzichtig op met lichte, niet-vette producten.
Wanneer moet je met periorale dermatitis naar een dermatoloog?
Als je twijfelt over de diagnose, als de uitslag na enkele weken niets smeren niet opknapt, of als de klachten heftig zijn. De dermatoloog bevestigt het beeld en kan een ontstekingsremmende crème of een antibioticakuur voorschrijven.
Bronnen en meer informatie
- Dermatitis perioralis (nvdv.nl)