Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
WaterpokkenBijna ieder kind krijgt het een keer.
Waterpokken is een zeer besmettelijke kinderziekte, veroorzaakt door het varicella-zostervirus. Over het hele lichaam ontstaan jeukende vlekjes die blaasjes worden en indrogen tot korstjes. Waterpokken gaat vanzelf over: de meeste kinderen zijn binnen tien dagen weer beter. Wie ouder is dan elf jaar, kan er flink zieker van worden.
Wat is waterpokken?
Waterpokken begint vaak met verkoudheid, hangerigheid en soms lichte koorts. Een tot twee dagen later verschijnen over het hele lichaam roze of rode vlekjes, die veranderen in blaasjes gevuld met vocht. Ook in de mond, tussen het haar en op de oogleden kunnen blaasjes zitten. De blaasjes jeuken flink, drogen na ongeveer een week in en worden korstjes. Bijna ieder kind in Nederland krijgt waterpokken een keer, meestal voor het zesde jaar. Wie het eenmaal heeft gehad, is daarna vrijwel altijd levenslang beschermd.
Hoe krijg je waterpokken?
Het varicella-zostervirus verspreidt zich via kleine druppeltjes in de lucht, bijvoorbeeld door hoesten of praten, en via het vocht uit de blaasjes. Na besmetting duurt het maximaal drie weken voordat de eerste vlekjes verschijnen. Iemand met waterpokken is al besmettelijk vanaf twee dagen voordat de vlekjes zichtbaar zijn, en blijft dat totdat alle blaasjes zijn ingedroogd. Na de waterpokken blijft het virus levenslang sluimerend in het lichaam aanwezig; op latere leeftijd kan het weer actief worden als gordelroos.
Wat kun je zelf doen?
Er is geen medicijn dat waterpokken sneller laat overgaan; de ziekte geneest vanzelf. De zorg richt zich op de jeuk: knip de nagels kort, houd de huid koel en gebruik eventueel zinkzalf of een verkoelende gel tegen de jeuk. Gewoon in bad of onder de douche mag. Bij pijnlijke blaasjes in de mond helpt iets kouds, zoals een waterijsje. Voelt je kind zich goed, dan mag het naar school of de opvang: het was al besmettelijk voordat de vlekjes zichtbaar werden, dus thuisblijven voorkomt verspreiding meestal niet. Vraag wel na of de school of opvang eigen regels heeft.
Let op
Probeer krabben te voorkomen. Door krabben wordt de jeuk erger, kunnen de plekjes ontsteken en kunnen littekens achterblijven.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Neem contact op met een arts als je kind zieker wordt, slecht drinkt of hoge koorts krijgt, of als plekjes gaan ontsteken. Krijg je als volwassene waterpokken, bel dan je huisarts zodra je jeukende vlekjes en blaasjes krijgt: boven de elf jaar verloopt de ziekte vaak ernstiger. Ben je zwanger of heb je een verminderde afweer, bijvoorbeeld door prednison of chemotherapie, en ben je in de buurt geweest van iemand met waterpokken zonder dat je de ziekte zelf hebt gehad? Neem dan ook contact op met je huisarts. Twijfel je of de uitslag wel waterpokken is? Een dermatoloog herkent het beeld direct.
Let op
Ben je zwanger, heb je weinig afweer of ben je ouder dan elf en krijg je waterpokken? Neem dan altijd contact op met je huisarts.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is waterpokken besmettelijk?
Vanaf twee dagen voordat de vlekjes verschijnen totdat alle blaasjes zijn ingedroogd. Dat indrogen duurt ongeveer een week. Daarna is waterpokken niet meer besmettelijk.
Mag mijn kind met waterpokken naar school of de opvang?
Ja, als je kind zich goed voelt. Het was al besmettelijk voordat de vlekjes zichtbaar werden, dus andere kinderen zijn meestal al blootgesteld. Vraag wel na of de school of opvang eigen regels heeft.
Kun je twee keer waterpokken krijgen?
Vrijwel nooit. Na de ziekte maakt je lichaam antistoffen die levenslang beschermen. Het virus blijft wel sluimerend aanwezig en kan op latere leeftijd gordelroos veroorzaken.
Wat helpt tegen de jeuk bij waterpokken?
Korte nagels, een koele huid en zinkzalf of een verkoelende gel. Krabben maakt de jeuk juist erger en kan ontstoken plekjes en littekens geven. Bij blaasjes in de mond helpt iets kouds, zoals een waterijsje.
Wanneer moet je met waterpokken naar een arts?
Als je kind zieker wordt, slecht drinkt of hoge koorts krijgt, als plekjes ontsteken, als je zelf ouder bent dan elf en waterpokken krijgt, of als je zwanger bent of weinig afweer hebt en in contact bent geweest met iemand met waterpokken.
Bronnen en meer informatie
- Mijn kind heeft waterpokken, moet ik iets doen? (thuisarts.nl)
- Waterpokken bij volwassenen (apotheek.nl)