Inflammatoir

Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog

± 4 min leestijd

Constitutioneel eczeemeczeem door erfelijke aanleg

Lees wat constitutioneel eczeem is, waardoor het ontstaat en hoe je de klachten zelf onder controle houdt. In begrijpelijke taal, gebaseerd op de folder van het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project.

Wat is eczeem door erfelijke aanleg?

Bij eczeem heb je jeukende plekken op de huid. Ze zijn rood en hebben schilfers, bultjes, kloofjes, blaasjes of korstjes. De huid is vaak droog, en bij langdurig eczeem kan de huid ruw en dik worden. Voor de diagnose is geen extra onderzoek nodig: een arts ziet aan de huid dat je eczeem hebt.

Eczeem door erfelijke aanleg komt veel voor, vooral bij jonge kinderen. Meestal begint het voordat een baby 6 maanden oud is, maar je kunt het op elke leeftijd krijgen. Bij veel kinderen verdwijnen de klachten voor het 5e jaar; de aanleg blijft echter, dus de klachten kunnen op latere leeftijd terugkomen.

Nee. Eczeem is niet besmettelijk. Aanraken en knuffelen kan gewoon.

Hoe ontstaat het?

Erfelijke aanleg heeft veel invloed. Door die aanleg is de huid anders: in de bovenste huidlaag liggen de cellen slechter tegen elkaar en werkt de beschermlaag minder goed.

Dat heeft twee gevolgen:

Vocht verdampt makkelijker naar buiten: de huid wordt droog en jeukt sneller.
Stoffen en prikkels dringen makkelijker naar binnen.

Daarnaast is de afweer in de huid te actief, waardoor ontstekingen ontstaan die eczeem geven. De erfelijke aanleg is niet te genezen, maar de klachten zijn wél goed te behandelen.

Hoe behandel je eczeem?

Je behandelt eczeem met een basiszalf én een medicijnzalf. Soort en hoeveelheid verschillen per persoon.

Basiszalf

Een zalf of crème zonder medicijn. Smeer elke dag op je hele lichaam, het liefst meerdere keren, ook als je geen eczeem hebt. Zo houdt de huid meer vocht vast en blijft de beschermlaag intact.

Medicijnzalf met corticosteroïd

Smeer je alleen op de eczeemplekken, meestal 1 keer per dag. Begin zodra je een plek voelt of ziet en bouw langzaam af als de jeuk vermindert. Er zijn 4 klassen, van licht (klasse 1) tot sterk (klasse 4).

Andere medicijnzalven

Zalven zonder corticosteroïd, zoals pimecrolimus crème en tacrolimus zalf. Geschikt als het eczeem redelijk onder controle is.

Als zalf niet genoeg helpt

Dan zijn er andere behandelingen, zoals lichttherapie of medicijnen via een pil of injectie. Vaak blijf je daarnaast wel basiszalf en medicijnzalf smeren.

Wat kun je zelf doen?

De klachten kunnen erger worden door prikkels uit de omgeving. Eczeem is geen allergie, en welke prikkels je huid irriteren verschilt per persoon. Deze kun je proberen te vermijden.

Krabben

Houd je nagels kort. Klop of blaas zacht op de jeuk en leg er iets koels op in plaats van te krabben.

Douchen

Kort (5–10 min), water van maximaal 37–38°C, hooguit 1 keer per dag en met zo weinig mogelijk zeep. Dep droog en smeer daarna basiszalf.

Kleding

Draag katoen, zijde of bamboe, kies wijde kleren en knip kriebelende merkjes uit je kleding.

Warmte en zweet

Warmte en zweet kunnen eczeem verergeren. Spoel zweet weg en smeer daarna basiszalf; houd je huis koel en fris.

Droge lucht

In de winter is de lucht droger. Smeer dan vaker of met een vettere basiszalf, zet de verwarming niet boven 19°C en maak de lucht vochtiger.

Andere ziekten die vaker voorkomen

Wie eczeem door erfelijke aanleg heeft, heeft ook meer kans op:

Hooikoorts en allergie voor dieren
Astma
Voedselallergie

Deze ziekten geven andere klachten dan eczeem en zijn niet de oorzaak ervan. Door de erfelijke aanleg ben je gevoeliger voor normale stoffen en prikkels. Je kunt er één of meerdere tegelijk hebben, of alleen eczeem.

Veelgestelde vragen over eczeem

Op welke leeftijd begint constitutioneel eczeem?

Meestal voor de leeftijd van 6 maanden. Bij veel kinderen verdwijnen de klachten voor het 5e jaar, maar de erfelijke aanleg blijft. Daardoor kunnen de klachten op latere leeftijd terugkomen.

Is medicijnzalf met corticosteroïd veilig?

Ja. Onderzoek laat zien dat deze zalf bij juist gebruik veilig is voor kinderen en volwassenen. Smeer voldoende (gebruik de vingertopmaat), meestal 1 keer per dag, en bouw langzaam af als de jeuk vermindert.

Mag ik zwemmen met eczeem?

Ja, in het zwembad en in zee. Douche na het zwemmen kort met lauw water en smeer daarna je hele lichaam in met basiszalf.

Waarom moet ik blijven smeren als het eczeem weg is?

Basiszalf houdt de huid soepel en herstelt de beschermlaag. Daardoor ontstaan nieuwe eczeemplekken minder snel. Blijf daarom ook smeren op momenten dat je geen eczeem hebt.

Is eczeem een allergie?

Nee. De klachten kunnen erger worden door prikkels uit de omgeving, maar eczeem zelf is geen allergie. Wel heb je door de aanleg meer kans op hooikoorts, astma en voedselallergie.

Bronnen en meer informatie

Nationaal Constitutioneel Eczeem Project, NCEP (nvdv.nl)
Thuisarts.nl (thuisarts.nl)
Vereniging voor Mensen met Constitutioneel Eczeem, VMCE (vmce.nl)
Eczeemwijzer (eczeemwijzer.nl)

Bron: Nationaal Constitutioneel Eczeem Project (NCEP).

Last van jeukende, droge huid?

start consult

Alle aandoeningen A–Z

Contacteczeem

Roodheid en jeuk na contact met een irriterende of allergene stof.

Seborroïsch eczeem

Schilferende, vette plekjes op de hoofdhuid en in het gezicht.

Psoriasis

Chronische aandoening met dikke, schilferende, rode plekken.