Basiszalf
Een zalf of crème zonder medicijn. Smeer elke dag op je hele lichaam, het liefst meerdere keren, ook als je geen eczeem hebt. Zo houdt de huid meer vocht vast en blijft de beschermlaag intact.
Inflammatoir
Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
± 5 min leestijd
Atopisch eczeemeczeem door erfelijke aanleg
Bij constitutioneel eczeem speelt erfelijke aanleg een rol. De huid is vaak droog en de jeukende plekken kunnen steeds terugkomen. Wat kun je zelf doen en wanneer heb je een behandeling nodig? Hieronder lees je hoe je je huid verzorgt en welke behandelingen er zijn.
Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39
Wat is eczeem door erfelijke aanleg?
Bij eczeem heb je jeukende plekken op de huid. Ze zijn rood en hebben schilfers, bultjes, kloofjes, blaasjes of korstjes. De huid is vaak droog, en bij langdurig eczeem kan de huid ruw en dik worden. Voor de diagnose is geen extra onderzoek nodig: een arts ziet aan de huid dat je eczeem hebt.
Eczeem door erfelijke aanleg komt veel voor, vooral bij jonge kinderen. Meestal begint het voordat een baby 6 maanden oud is, maar je kunt het op elke leeftijd krijgen. Bij veel kinderen verdwijnen de klachten voor het 5e jaar; de aanleg blijft echter, dus de klachten kunnen op latere leeftijd terugkomen.
N
Nee. Eczeem is niet besmettelijk. Aanraken en knuffelen kan gewoon.
Hoe ontstaat het?
Erfelijke aanleg heeft veel invloed. Door die aanleg is de huid anders: in de bovenste huidlaag liggen de cellen slechter tegen elkaar en werkt de beschermlaag minder goed.
Dat heeft twee gevolgen:
- Vocht verdampt makkelijker naar buiten: de huid wordt droog en jeukt sneller.
- Stoffen en prikkels dringen makkelijker naar binnen.
Daarnaast is de afweer in de huid te actief, waardoor ontstekingen ontstaan die eczeem geven. De erfelijke aanleg is niet te genezen, maar de klachten zijn wél goed te behandelen.
Hoe behandel je eczeem?
Je behandelt eczeem met een basiszalf én een medicijnzalf. Soort en hoeveelheid verschillen per persoon.
Medicijnzalf met corticosteroïd
Smeer je alleen op de eczeemplekken, meestal 1 keer per dag. Begin zodra je een plek voelt of ziet en bouw langzaam af als de jeuk vermindert. Er zijn 4 klassen, van licht (klasse 1) tot sterk (klasse 4).
Andere medicijnzalven
Zalven zonder corticosteroïd, zoals pimecrolimus crème en tacrolimus zalf. Geschikt als het eczeem redelijk onder controle is.
Als zalf niet genoeg helpt
Dan zijn er andere behandelingen, zoals lichttherapie of medicijnen via een pil of injectie. Vaak blijf je daarnaast wel basiszalf en medicijnzalf smeren.
Wat kun je zelf doen?
De klachten kunnen erger worden door prikkels uit de omgeving. Eczeem is geen allergie, en welke prikkels je huid irriteren verschilt per persoon. Deze kun je proberen te vermijden.
Krabben
Houd je nagels kort. Klop of blaas zacht op de jeuk en leg er iets koels op in plaats van te krabben.
Douchen
Kort (5–10 min), water van maximaal 37–38°C, hooguit 1 keer per dag en met zo weinig mogelijk zeep. Dep droog en smeer daarna basiszalf.
Kleding
Draag katoen, zijde of bamboe, kies wijde kleren en knip kriebelende merkjes uit je kleding.
Warmte en zweet
Warmte en zweet kunnen eczeem verergeren. Spoel zweet weg en smeer daarna basiszalf; houd je huis koel en fris.
Droge lucht
In de winter is de lucht droger. Smeer dan vaker of met een vettere basiszalf, zet de verwarming niet boven 19°C en maak de lucht vochtiger.
Andere ziekten die vaker voorkomen
Wie eczeem door erfelijke aanleg heeft, heeft ook meer kans op:
- Hooikoorts en allergie voor dieren
- Astma
- Voedselallergie
Deze ziekten geven andere klachten dan eczeem en zijn niet de oorzaak ervan. Door de erfelijke aanleg ben je gevoeliger voor normale stoffen en prikkels. Je kunt er één of meerdere tegelijk hebben, of alleen eczeem.
Leefstijl en eczeem
Je leefstijl kan invloed hebben op je eczeem. Voor een speciaal dieet of voedingssupplementen is geen wetenschappelijk bewijs; supplementen worden niet aangeraden. Voor baby's met eczeem geldt een uitzondering: pinda en ei kun je het best vroeg introduceren, tussen 4 en 8 maanden. Overleg hierover met het consultatiebureau of je arts. Een effect van roken of alcohol op eczeem is niet aangetoond; stoppen of minderen blijft goed voor je algemene gezondheid. Veel mensen merken dat stress hun huid beinvloedt. Stressvermindering, bijvoorbeeld met mindfulness, kan dan helpen. Bewegen heeft geen bewezen direct effect op eczeem, maar draagt bij aan je algemene welzijn. Ook voldoende slaap kan een rol spelen: er zijn aanwijzingen dat slaap het immuunsysteem beinvloedt. Leefstijl is een aanvulling op je behandeling, geen vervanging ervan.
Veelgestelde vragen over eczeem
Wil je je huidklacht laten beoordelen? Een dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.
Op welke leeftijd begint constitutioneel eczeem?
Meestal voor de leeftijd van 6 maanden. Bij veel kinderen verdwijnen de klachten voor het 5e jaar, maar de erfelijke aanleg blijft. Daardoor kunnen de klachten op latere leeftijd terugkomen.
Is medicijnzalf met corticosteroïd veilig?
Ja. Onderzoek laat zien dat deze zalf bij juist gebruik veilig is voor kinderen en volwassenen. Smeer voldoende (gebruik de vingertopmaat), meestal 1 keer per dag, en bouw langzaam af als de jeuk vermindert.
Mag ik zwemmen met eczeem?
Ja, in het zwembad en in zee. Douche na het zwemmen kort met lauw water en smeer daarna je hele lichaam in met basiszalf.
Waarom moet ik blijven smeren als het eczeem weg is?
Basiszalf houdt de huid soepel en herstelt de beschermlaag. Daardoor ontstaan nieuwe eczeemplekken minder snel. Blijf daarom ook smeren op momenten dat je geen eczeem hebt.
Is eczeem een allergie?
Nee. De klachten kunnen erger worden door prikkels uit de omgeving, maar eczeem zelf is geen allergie. Wel heb je door de aanleg meer kans op hooikoorts, astma en voedselallergie.
Laat je huid door de dermatoloog beoordelen
Stuur foto's van je huid en beantwoord de vragen in de app. Een BIG-geregistreerde dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing, vanaf € 39.
Heb je meer onderzoek of behandeling nodig? Dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.
Lees wat een dermatoloog doet en hoe je zonder verwijzing een online consult start.
Verder lezen
Bronnen en meer informatie
- Nationaal Constitutioneel Eczeem Project, NCEP (nvdv.nl)
- Thuisarts.nl (thuisarts.nl)
- Vereniging voor Mensen met Constitutioneel Eczeem, VMCE (vmce.nl)
- Eczeemwijzer (eczeemwijzer.nl)
- NVDV-richtlijn Constitutioneel eczeem (2026)
Bron: Nationaal Constitutioneel Eczeem Project (NCEP), NVDV, Thuisarts.nl (NHG), VMCE en Eczeemwijzer.
Lijkt op eczeem
Contacteczeem
Roodheid en jeuk na contact met een irriterende of allergene stof.
Seborroïsch eczeem
Schilferende, vette plekjes op de hoofdhuid en in het gezicht.
Psoriasis
Chronische aandoening met dikke, schilferende, rode plekken.
Eczeem
Verzamelnaam voor jeukende, ontstoken en schilferende huid.
Handeczeem
Rode, jeukende en schilferende handen door een ontsteking van de huid.
Droge huid
Trekkerige, schilferende huid door een verzwakte huidbarrière.
NIEUWSBRIEF
Huidtips van een dermatoloog.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Nieuwe huidgidsen ontvang je als eerste.
