Vitiligowitte vlekken door pigmentverlies

Wat is vitiligo?

Bij vitiligo verdwijnt de kleur (het pigment) uit je huid. Er ontstaan witte plekken die zich vaak langzaam uitbreiden. Het verloop is niet goed te voorspellen: bij de een blijft het bij een paar plekken, bij de ander breidt het uit. Vitiligo kan op elke leeftijd ontstaan; de meeste mensen krijgen het voor hun 30ste. Ongeveer 1 op de 100 mensen heeft vitiligo. Vitiligo is niet besmettelijk.

Hoe ontstaat vitiligo?

Je huid heeft kleur door pigmentcellen (melanocyten). Bij vitiligo werken die cellen niet goed meer. De oorzaak is waarschijnlijk het eigen afweersysteem: dat verdedigt het lichaam normaal tegen bacteriën, maar valt bij vitiligo juist de pigmentcellen aan. Aanleg speelt een rol. Vitiligo komt wat vaker voor binnen één familie, net als andere auto-immuunziekten zoals schildklierziekten en diabetes.

Hoe herken je vitiligo?

De witte plekken kunnen overal op het lichaam voorkomen, maar zitten vaker rond de lichaamsopeningen zoals de mond, de ogen en de geslachtsdelen. Ook de handen zijn regelmatig aangedaan. Het haar in een vitiligoplek kan wit worden. De plekken jeuken soms.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een dermatoloog herkent vitiligo meestal aan het patroon van de plekken. Extra onderzoek is vrijwel nooit nodig. Alleen bij twijfel over een andere huidziekte wordt soms een klein stukje huid weggenomen voor onderzoek (een biopt), onder plaatselijke verdoving.

Welke behandelingen zijn er?

Behandelen hoeft niet: vitiligo is onschuldig, en sommige mensen kiezen bewust voor geen behandeling. Wil je wel behandelen, dan zijn er vier veelgebruikte routes. Belangrijk om te weten: geen enkele behandeling werkt altijd. De meeste behandelingen werken bij ongeveer de helft van de mensen, en plekken in het gezicht reageren vaak beter dan plekken op handen en voeten. Behandelingen duren meestal lang.

Crème. Een corticosteroïdcrème of tacrolimuscrème, eenmaal per dag. De crème remt het afweersysteem af richting de pigmentcellen. Vooral bij beginnende vitiligo kan dit uitbreiding stoppen en pigment terugbrengen; pas na enkele maanden is duidelijk of het werkt.

Lichttherapie. Behandeling met ultraviolet licht (meestal UVB) in een lichtcabine, twee tot drie keer per week, maanden tot soms jaren. Herstel is zichtbaar als bruine puntjes rond de haartjes. De zonnebank helpt niet. Door behandeling met licht heb je een iets hoger risico op huidkanker.

Transplantatie. Bij weinig plekken kunnen kleine stukjes gezonde huid op de vitiligoplekken worden getransplanteerd. Dit kan alleen als de vitiligo minimaal een jaar stabiel is.

De omgekeerde methode. Bij zeer uitgebreide vitiligo kan de overgebleven gekleurde huid lichter gemaakt worden (bleken), zodat de huid egaal wordt. Meestal met een crème met hydrochinon of een speciale pigmentlaser.

Witte haren in een vitiligoplek krijgen vrijwel nooit spontaan weer kleur. Van de meeste behandelingen is niet bekend of het teruggekeerde pigment blijft na het stoppen. In sommige gevallen treedt spontane verbetering op.

Wat kun je zelf doen?

Bescherm de plekken tegen de zon: vitiligohuid verbrandt gemakkelijk. Draag bedekkende kleding of smeer met factor 15 of hoger. Dat voorkomt verbranden, verkleint de kans op huidkanker en zorgt dat de gezonde huid minder afsteekt tegen de witte plekken. Huidkleurige make-up kan de plekken minder zichtbaar maken; een huidtherapeut kan je daarbij helpen. En onderschat de mentale kant niet: vitiligo kan gevoelens van schaamte geven en invloed hebben op je kwaliteit van leven. Bespreek het met je arts als je daar hulp bij wilt. Er is een patiëntenvereniging: Landelijke Vereniging voor Vitiligo Patiënten (vitiligo.nl).

Veelgestelde vragen over vitiligo

Bronnen en meer informatie

• NVDV-patiëntenfolder Vitiligo (nvdv.nl)