Melasmabruine vlekken in het gezicht door hormonen en zon

Wat is melasma?

Melasma is een donkere verkleuring van de huid in het gezicht, in de vorm van bruine, grillige vlekken. De verkleuring is goedaardig en doet geen pijn. Omdat melasma vaak tijdens de zwangerschap opkomt, wordt het ook wel zwangerschapsmasker genoemd. Een oudere naam is chloasma.

Hoe ontstaat melasma?

De precieze oorzaak is onbekend. Bij melasma maken de pigmentcellen te veel pigment aan, en niet allemaal evenveel: zo ontstaan vlekken. Hormonen spelen een belangrijke rol. Vrouwelijke hormonen kunnen de pigmentaanmaak aanjagen, daarom komt melasma vaak op tijdens de zwangerschap en kan ook de anticonceptiepil het uitlokken. Zonlicht (UV) verergert de vlekken duidelijk. Soms lokken cosmetica of bepaalde medicijnen melasma uit, en erfelijke aanleg kan meespelen. Bij sommige mensen is er geen uitlokkende factor aan te wijzen.

Hoe herken je melasma?

Bruine, grillige vlekken in het gezicht: vooral op het voorhoofd, de wangen en jukbeenderen, de slapen, rond de ogen en op de bovenlip. Melasma komt vrijwel altijd bij vrouwen voor en wordt maar heel zelden bij mannen gezien.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een dermatoloog herkent melasma meestal direct aan het beeld. Aanvullend onderzoek, zoals een biopt, is meestal niet nodig.

Wat is de behandeling?

De eerste stap is het vermijden van de uitlokkende factoren, vooral zon. Daarnaast kan geprobeerd worden het pigment te verminderen. Het pigment kan oppervlakkig of dieper in de huid zitten; dieper gelegen pigment is lastiger te behandelen.

Blekende crèmes. Deze remmen de pigmentproductie. Hydrochinon is de bekendste blekende stof; ook tretinoïne en azelaïnezuur worden gebruikt, soms in combinatie. Het effect treedt na 4 tot 8 weken op. Een mogelijke bijwerking is irritatie van de huid, waardoor de verkleuring juist erger kan worden.

Chemische peeling met fruitzuren. De huid schilfert af, waarmee geprobeerd wordt het overmatige pigment af te voeren.

Lasertherapie. De laser kan oppervlakkig pigment vernietigen. Het effect wisselt per persoon: het kan helpen, maar de klachten ook verergeren. Daarom wordt vaak eerst een proefplek behandeld.

Camouflagetherapie. Met een speciaal dekkende crème zijn de vlekken bijna onzichtbaar te maken. Een huidtherapeut kan laten zien hoe je de crème aanbrengt en welke tint past.

Wat kun je zelf doen?

Smeer gezicht en hals bij UV-blootstelling elke 2 uur in met zonnebrand met factor 50. Ga niet onder de zonnebank. Vermijd medicijnen die melasma kunnen uitlokken of verergeren; overleg daarover met je arts.

Veelgestelde vragen over melasma

Wil je je huidklacht laten beoordelen? Een dermatoloog geeft binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.

Lees wat een dermatoloog doet en hoe je zonder verwijzing een online consult start.

Bronnen en meer informatie

• NVDV-patiëntenfolder Melasma (nvdv.nl)