Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Lentigo malignaeen langzaam veranderende pigmentvlek door zonschade, een vroeg stadium
Een lentigo maligna, ook de ziekte van Dubreuilh, is een vlek van onrustige pigmentcellen in de bovenste laag van de huid, ontstaan door langdurige zonschade. De diepere huidlaag is nog niet aangedaan. Groeien de pigmentcellen ook de diepere laag in, dan spreekt men van een lentigo maligna melanoom, dat kan uitzaaien. Daarom wordt een lentigo maligna altijd behandeld.
Wat is een lentigo maligna?
Een lentigo maligna (ofwel ziekte van Dubreuilh) is een vlek van onrustige pigmentcellen in de meest oppervlakkige laag van de huid (opperhuid); de diepere huidlaag (lederhuid) is niet aangedaan. Per jaar komt het bij 4 op de 100.000 mensen voor, vooral bij mensen boven de 60 op chronisch aan de zon blootgestelde huid. Bij een lentigo maligna melanoom zitten de onrustige pigmentcellen ook in de onderste laag van de huid, waardoor er kans op uitzaaiing is. De kans dat een lentigo maligna een lentigo maligna melanoom wordt is onbekend, geschat op ongeveer 5% in het hele leven. Daarom is het belangrijk een lentigo maligna altijd te behandelen.
Hoe krijgt u een lentigo maligna?
De belangrijkste oorzaak is de zon, vaak langdurig veel zonblootstelling in het verleden, wat de huid beschadigt. Mensen met een lichte huid hebben een groter risico dan mensen met een donkere huid.
Welke klachten geeft het?
Een lentigo maligna geeft vaak geen klachten zoals pijn of jeuk. Meestal is het een langzaam groter wordende vlek die vaak al jaren aanwezig is en begint te veranderen: de vorm wordt grillig en de kleur kan lichtbruin tot donkerbruin, grijs of zwart zijn. De vlek zit meestal in het gezicht, op huid die veel zon heeft gehad.
Is een lentigo maligna besmettelijk?
Nee. Lentigo maligna is niet besmettelijk.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Aan de kleur, vorm en plek kan de arts een lentigo maligna vermoeden, en met een dermatoscoop (een speciaal vergrootglas) preciezer onderzoeken. De diagnose wordt gesteld met een biopt: onder plaatselijke verdoving wordt een stukje huid weggenomen en opgestuurd voor onderzoek.
Welke behandelingen zijn er?
Wegsnijden (excisie) is de eerste keus: de vlek wordt onder plaatselijke verdoving ruim weggesneden en de wond gehecht, waarna de patholoog controleert of er geen lentigo maligna melanoom in ontstaan is. Bij een klein deel kan de lentigo maligna terugkomen. Bij bepaalde locaties, vooral in het gezicht, kan micrografisch gecontroleerde chirurgie worden voorgesteld, waarbij de snijranden volledig worden nagekeken en zo min mogelijk gezonde huid wordt weggehaald. Bestraling (radiotherapie) is een goede behandeling als wegsnijden niet kan door de grootte of plaats. Het advies is te behandelen; bij uitzondering kan in overleg besloten worden af te wachten.
Is een lentigo maligna te genezen?
Ja, een lentigo maligna is te genezen. Wel is het een teken van zonschade, waardoor u risico loopt op andere voorlopers van huidkanker of huidkanker.
Wat kunt u zelf doen?
Controleer uw huid regelmatig. Heeft u een bruine of zwarte vlek die verandert of klachten geeft, ga daarmee naar uw huisarts of dermatoloog. Voorkom verbranden door de zon.
Veelgestelde vragen over lentigo maligna
Is een lentigo maligna huidkanker?
Het is een vroeg stadium: onrustige pigmentcellen in alleen de bovenste huidlaag. Groeien ze de diepere laag in, dan wordt het een lentigo maligna melanoom, dat kan uitzaaien. Daarom wordt het altijd behandeld.
Hoe herken ik het?
Aan een langzaam veranderende vlek, vaak in het gezicht, met een grillige vorm en bruine, grijze of zwarte kleur. Laat een veranderende pigmentvlek beoordelen.
Kan het uitzaaien?
Een lentigo maligna zelf niet, want die zit alleen in de bovenste laag. Een lentigo maligna melanoom, waarbij de cellen dieper groeien, kan dat wel. Daarom is behandeling belangrijk.
Hoe wordt het behandeld?
Meestal door ruim wegsnijden (excisie), soms micrografische chirurgie in het gezicht, of bestraling als snijden niet kan.
Is het te genezen?
Ja. Wel is het een teken van zonschade, dus huidcontrole en zonbescherming blijven belangrijk.