Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog, op
WintertenenRode, pijnlijke tenen door kou
Wintertenen en winterhanden zijn rode tot paarse, jeukende of pijnlijke plekken aan tenen of vingers. Ze ontstaan door een afwijkende reactie van de bloedvaten op kou en gaan meestal binnen enkele weken vanzelf over.
Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39
- Wat zijn wintertenen en winterhanden?
- Wintertenen oorzaak: waarom krijg je ze?
- Wintertenen en winterhanden: symptomen
- Hoe stelt de dermatoloog de diagnose?
- Wintertenen behandelen: zo werkt het
- Hoe lang duren wintertenen?
- Winterhanden en wintertenen voorkomen: wat kun je zelf doen?
- Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?
- Veelgestelde vragen over wintertenen
Wat zijn wintertenen en winterhanden?
Wintertenen en winterhanden (perniones) zijn ontstoken plekken aan tenen of vingers die door kou ontstaan. Bij kou knijpen de bloedvaatjes in de huid samen. Bij wintertenen gaan ze daarna niet goed meer open. De huid krijgt te weinig zuurstof en raakt ontstoken. Dat geeft rode tot paarsblauwe, gezwollen plekken die jeuken, branden of pijn doen.
De plekken zitten meestal aan de tenen en vingers. Ze komen ook voor op de hielen, de onderbenen, de oren en de neus. Wintertenen en winterhanden zijn dezelfde aandoening op een andere plek.
Wintertenen zijn niet besmettelijk. Het is een reactie van je eigen bloedvaten op kou, geen infectie.
Wintertenen oorzaak: waarom krijg je ze?
Kou is de uitlokker. Vooral in de herfst en winter, bij kil en vochtig weer, reageren de bloedvaten in de huid afwijkend. Een deel van de mensen heeft hier aanleg voor: wintertenen komen in families voor.
Factoren die meespelen:
- Kou en vooral snelle temperatuurwisselingen, zoals koude handen snel opwarmen.
- Erfelijke aanleg: het komt in families voor.
- Roken: nicotine vernauwt de bloedvaten nog verder.
- Een slechte voedingstoestand.
- Soms een onderliggende ziekte, zoals een bindweefselziekte.
Wintertenen en winterhanden: symptomen
Wintertenen herken je aan rode tot blauwpaarse plekken of bultjes aan een of meer tenen of vingers. De plekken jeuken, gloeien of doen pijn, vooral als je van de kou in de warmte komt.
- Rode tot blauwpaarse, soms wat glanzende plekken of onderhuidse bultjes.
- Jeuk, een branderig of gloeiend gevoel.
- Pijn en zwelling van de tenen of vingers.
- Bij ernstige klachten blaren of kleine wondjes.
Winterhanden geven dezelfde klachten aan de vingers en de handrug. Soms zie je de plekken ook op de oorranden of de neus.
Hoe stelt de dermatoloog de diagnose?
De dermatoloog herkent wintertenen meestal aan het beeld en aan je verhaal: de plekken ontstaan na kou en zitten op de typische plaatsen. Aanvullend onderzoek is dan niet nodig.
Bij een ongewoon beeld kijkt de dermatoloog naar aandoeningen die erop lijken. Denk aan het fenomeen van Raynaud, een vorm van lupus die wintertenen nabootst of een ontsteking van de bloedvaten. Dan kan bloedonderzoek of een huidbiopt nodig zijn.
Via 247dermatologist stuur je foto's van je tenen of vingers en beantwoord je een paar vragen. Een BIG-geregistreerde dermatoloog beoordeelt ze binnen 12 tot 48 uur. Lees hoe het werkt.
Wintertenen behandelen: zo werkt het
Wintertenen behandelen begint met warm blijven. Medicijnen zijn meestal niet nodig: de plekken verdwijnen binnen enkele weken vanzelf.
Houd handen en voeten warm
Draag dikke sokken, ruime en goed isolerende schoenen, handschoenen en een muts. Vermijd kou en vooral snelle temperatuurwisselingen.
Verzorg de huid
Krab niet aan de plekken. Houd wondjes schoon en dek ze af. Smeer de huid in met een vette crème als die droog is.
Stop met roken
Nicotine vernauwt de bloedvaten. Stoppen met roken helpt de doorbloeding.
Medicijnen alleen bij hardnekkige klachten
Bij veel jeuk of ontsteking kan de dermatoloog een corticosteroïdcrème adviseren. Bij ernstige, steeds terugkerende wintertenen kan een arts een middel overwegen dat de bloedvaten verwijdt, zoals nifedipine. Dat wordt alleen voorgeschreven na een afweging van de bijwerkingen.
Let op
Warm koude handen of voeten niet snel op bij een hete kraan, kachel of kruik. Snelle temperatuurwisselingen maken de klachten erger.
Hoe lang duren wintertenen?
Wintertenen gaan meestal binnen een week tot drie weken vanzelf over. Ze kunnen elke winter terugkomen zolang je gevoelig bent voor kou. Bij jongere mensen verdwijnt de gevoeligheid vaak vanzelf. Bij ouderen kunnen de klachten langer aanhouden.
Winterhanden en wintertenen voorkomen: wat kun je zelf doen?
Zo verklein je de kans op wintertenen en winterhanden:
- Draag bij kou een muts, handschoenen en dikke sokken. Dunne binnenhandschoenen onder je handschoenen helpen extra.
- Kies waterdichte, ruime schoenen en sokken van natuurlijke materialen zoals wol of katoen.
- Trek natte kleding, sokken en schoenen meteen uit.
- Draag geen knellende kleding of schoenen: die belemmeren de doorbloeding.
- Houd je huis warm en blijf in beweging.
- Krab niet aan de plekken.
- Stop met roken.
- Gebruik je bètablokkers? Bespreek met je arts of dat meespeelt.
Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?
Twijfel je of dit iets is om te laten bekijken? Laat het dan beoordelen door een dermatoloog: je krijgt binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.
Neem contact op met een arts als:
- De huid is kapot, er zijn blaren of wondjes die niet genezen.
- Je krijgt de plekken ook zonder dat je in de kou bent geweest.
- De klachten blijven in het voorjaar of de zomer bestaan.
- Je hebt ook andere klachten, zoals gewrichtspijn of wondjes in de mond.
Twijfel je of het wintertenen zijn? Een dermatoloog van 247dermatologist beoordeelt je foto's en vertelt je wat je kunt doen. Geen verwijzing nodig.
Laat je huid door de dermatoloog beoordelen
Upload foto's en beantwoord een paar vragen. Een BIG-geregistreerde dermatoloog antwoordt binnen 12 tot 48 uur, zonder verwijzing, vanaf € 39.
Is er meer nodig, dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.
Wil je weten wat een dermatoloog doet, wanneer je er terecht kunt en hoe snel dat kan? Lees meer over de dermatoloog.
Veelgestelde vragen over wintertenen
Wat is het verschil tussen wintertenen en winterhanden?
Het is dezelfde aandoening. Bij wintertenen zitten de plekken aan de tenen en voeten, bij winterhanden aan de vingers en handen. De oorzaak en de aanpak zijn hetzelfde.
Zijn wintertenen gevaarlijk?
Nee. Wintertenen zijn vervelend maar onschuldig en gaan meestal binnen enkele weken vanzelf over. Alleen bij kapotte huid, blaren of klachten buiten de winter is onderzoek nodig.
Welke crème helpt tegen wintertenen?
Een crème geneest wintertenen niet. Warm blijven is het belangrijkste. Bij veel jeuk kan een dermatoloog een corticosteroïdcrème adviseren. Houd de huid daarnaast soepel met een vette crème.
Komen wintertenen terug?
Ja, dat kan. Zolang je gevoelig bent voor kou kunnen ze elke winter terugkomen. Goed warm blijven en niet roken verkleinen de kans.
Kunnen kinderen wintertenen krijgen?
Ja. Wintertenen komen ook bij kinderen en jongvolwassenen voor. Bij jongere mensen verdwijnt de gevoeligheid vaak vanzelf.
Is het wintertenen of het fenomeen van Raynaud?
Bij het fenomeen van Raynaud worden vingers of tenen bij kou eerst wit, dan blauw en daarna rood. Bij wintertenen zie je blijvende rode tot paarse, gezwollen en pijnlijke plekken. Een dermatoloog kan het onderscheid maken.
Bronnen en meer informatie
- NVDV, patiëntenfolder Wintertenen
- Thuisarts.nl, Ik heb winterhanden of wintertenen
- Huidziekten.nl, patiëntenfolder Wintertenen (perniones)
- Huidziekten.nl, zakboek Perniones
Gerelateerde huidaandoeningen
Handeczeem
Rode, schilferende of kloverige handen door eczeem.
Droge huid
Een trekkerige, schilferende huid, vaak erger in de winter.
Jeukende huid
Jeuk met of zonder zichtbare huidafwijkingen.
Voetschimmel
Jeukende, schilferende huid tussen de tenen.
Winterhuid
Droge huid, schrale handen, wintertenen en alles wat de kou losmaakt.
Huidtips van een dermatoloog?
Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
