Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Mollusca contagiosaparelwitte bolletjes met een kuiltje, vooral bij kinderen
Mollusca contagiosa, in de volksmond waterwratjes, zijn parelwitte tot huidkleurige bolletjes die ontstaan door een virus. Het is een besmettelijke aandoening die vooral bij kinderen voorkomt. De bolletjes zijn op de top vaak iets ingedeukt en verdwijnen meestal vanzelf binnen zes tot twaalf maanden.
Wat zijn mollusca contagiosa?
Waterwratjes ontstaan door besmetting van de huid met een virus. Het is een besmettelijke aandoening die vooral bij kinderen voorkomt. Er ontstaan huidkleurige pukkeltjes die meestal vanzelf verdwijnen binnen zes tot twaalf maanden.
Hoe ontstaan mollusca contagiosa?
Waterwratjes zijn het gevolg van een besmetting met een pokvirus en worden vooral gezien bij kinderen ouder dan een jaar. De infectie gaat van mens op mens, door direct contact (spelen, sporten), door besmette voorwerpen zoals speelgoed of handdoeken, en door zwembadbezoek. Kinderen met eczeem zijn er wat vatbaarder voor. Volwassenen krijgen bijna nooit waterwratjes, maar worden soms besmet door kinderen of door seksueel contact. Heeft een volwassene er zeer veel, dan kan er sprake zijn van een verminderde afweer, bijvoorbeeld door medicijnen, een hiv-infectie of andere ziekten.
Wat zijn de verschijnselen?
Waterwratjes ontstaan tussen veertien dagen en zes maanden na besmetting. Het zijn glanzende, parelwitte tot huidkleurige, bolvormige pukkeltjes, op de top vaak iets ingedeukt. In de loop van enkele weken worden ze groter, tot vijf à tien millimeter, al blijven ze meestal klein. Er kunnen er steeds meer bij komen, soms wel honderd. Ze zitten meestal op de romp, in de hals en rond de oksels, en ook op het gezicht, vooral op de oogleden. Bij volwassenen na seksueel contact zitten ze vaak in de schaamstreek en rond de anus. Waterwratjes kunnen spontaan of door beschadiging ontstoken raken: ze worden dan rood, er kan etter uitkomen en er ontstaan korstjes. Door die ontsteking worden ze opgeruimd en geneest de huid daarna meestal zonder litteken. Bij kinderen met aanleg voor eczeem kunnen eromheen geïrriteerde eczeemplekken ontstaan.
Zijn waterwratjes besmettelijk?
Ja. Waterwratjes zijn besmettelijk. Ze gaan over via direct contact, via besmette voorwerpen zoals speelgoed en handdoeken, en via zwembaden.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose is meestal eenvoudig te stellen aan de kenmerkende verschijnselen. Soms bevriest de arts een pukkeltje om te zien of de top iets ingedeukt is, wat kenmerkend is voor een waterwratje.
Wat is de behandeling?
Meestal is behandeling niet nodig en kan de spontane genezing worden afgewacht. Kiest men toch voor behandeling, dan kunnen de wratjes verwijderd worden door bevriezen met vloeibare stikstof, elektrisch wegbranden of afkrabben met een scherpe lepel. Bij jonge kinderen is dit zonder verdoving vaak te pijnlijk; een verdovende crème, een uur van tevoren aangebracht en afgedekt, kan helpen. Bij volwassenen en soms bij kinderen worden ook condylline-vloeistof of tretinoïnecrème gebruikt. Breiden de waterwratjes zich snel uit in een eczeemplek, raadpleeg dan de arts, want een goede behandeling van het eczeem stopt de uitbreiding.
Wat zijn de vooruitzichten?
Waterwratjes verdwijnen meestal vanzelf binnen zes tot twaalf maanden. Het is niet erg als ze ontstoken raken; ze kunnen er zelfs sneller door verdwijnen. Meestal blijven er geen littekens, al ontstaan die soms na krabben of behandeling. Soms blijven de wratjes een aantal jaren aanwezig.
Veelgestelde vragen over waterwratjes
Zijn waterwratjes besmettelijk?
Ja. Ze gaan over via direct contact, via besmette voorwerpen zoals speelgoed en handdoeken, en via zwembaden.
Moeten waterwratjes behandeld worden?
Meestal niet; ze verdwijnen vanzelf binnen zes tot twaalf maanden. Behandeling kan als ze hinderen of zich snel uitbreiden.
Hoe herken ik ze?
Als glanzende, parelwitte tot huidkleurige bolletjes met vaak een klein kuiltje op de top, meestal op de romp, hals, oksels of oogleden.
Verdwijnen ze vanzelf?
Ja, meestal binnen zes tot twaalf maanden. Als een wratje ontstoken raakt, gaat het vaak juist sneller weg.
Blijven er littekens achter?
Meestal niet. Soms ontstaat een litteken na krabben of na een behandeling.