Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Keratosis pilarisRuwe bultjes die als kippenvel aanvoelen.
Keratosis pilaris is een zeer veel voorkomende, onschuldige huidaandoening met kleine, ruwe bultjes op de plekken waar haartjes uit de huid komen, vooral op de bovenarmen en bovenbenen. De huid voelt er droog en korrelig aan, als kippenvel dat niet weggaat. De aandoening is erfelijk, begint meestal in de kindertijd of puberteit en wordt met de jaren vaak vanzelf minder.
Wat is keratosis pilaris?
Bij keratosis pilaris zie je tientallen kleine, huidkleurige tot rode bultjes dicht bij elkaar, elk op de plek van een haarzakje. Voorkeursplekken zijn de buitenkant van de bovenarmen, de bovenbenen en de billen; bij kinderen soms ook de wangen. De huid voelt er ruw aan, als fijn schuurpapier. De bultjes doen meestal geen pijn en jeuken hooguit licht, maar veel mensen vinden ze cosmetisch storend. Een enkel bultje kan ontstoken raken en op een puistje lijken.
Keratosis pilaris lijkt op kippenvel, maar er is een verschil: echt kippenvel trekt na korte tijd weg, deze bultjes blijven.
Hoe ontstaat keratosis pilaris?
De bultjes ontstaan doordat de huid te veel keratine aanmaakt, het eiwit waar de hoornlaag van de huid uit bestaat. Dat keratine hoopt zich samen met dode huidcellen op in de openingen van de haarzakjes, waardoor kleine hoornpropjes ontstaan. Waarom dit gebeurt is niet precies bekend; aanleg speelt de grootste rol en de aandoening komt in families vaak terug. Keratosis pilaris wordt vaker gezien bij mensen met een droge huid of aanleg voor eczeem, en is in de winter, als de huid droger is, vaak duidelijker aanwezig.
Wat kun je zelf doen?
Genezen kan niet, maar de huid gladder maken kan wel. Smeer de plekken dagelijks in met een vette, neutrale crème; een crème met ureum of salicylzuur werkt vaak beter, omdat die de hoornpropjes langzaam zachter maakt en oplost. Op armen en benen kun je de huid daarnaast voorzichtig scrubben; doe dat niet in het gezicht, waar de huid dunner is. Douche kort en lauw en gebruik weinig zeep, want een droge huid maakt de bultjes duidelijker. Het effect van verzorging is tijdelijk: stop je, dan komen de bultjes meestal terug.
Let op
Blijf van de bultjes af: krabben en peuteren maakt ze rood en ontstoken en kan kleine littekentjes achterlaten.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Voor keratosis pilaris zelf is een arts zelden nodig: de aandoening is onschuldig en wordt met de jaren meestal minder. Laat de huid wel beoordelen als je twijfelt of het echt keratosis pilaris is, als bultjes ontstoken raken, of als de plekken je ondanks goede verzorging blijven storen. De dermatoloog kan de diagnose met één blik bevestigen en zo nodig een sterkere crème voorschrijven die de verhoorning remt.
Veelgestelde vragen
Is keratosis pilaris besmettelijk of gevaarlijk?
Nee, allebei niet. Keratosis pilaris is een onschuldige, erfelijke eigenschap van de huid. Je kunt het niet doorgeven aan anderen en het wordt nooit iets ernstigs.
Gaat keratosis pilaris vanzelf over?
Vaak wel, maar langzaam: de aandoening begint meestal in de kindertijd of puberteit en wordt met de jaren minder. Bij veel volwassenen verdwijnen de bultjes grotendeels vanzelf. Tot die tijd houdt goede verzorging de huid gladder.
Welke crème helpt tegen keratosis pilaris?
Een vette, neutrale crème houdt de huid soepel; een crème met ureum of salicylzuur maakt de hoornpropjes langzaam zachter en de huid gladder. Smeer dagelijks en houd vol: het effect is tijdelijk en verdwijnt als je stopt.
Mag je keratosis pilaris scrubben?
Op de bovenarmen en benen kan voorzichtig scrubben de huid wat gladder maken. Doe het niet te hard en niet in het gezicht, waar de huid dunner en gevoeliger is. Smeer na het scrubben altijd in met een vette crème.
Wanneer moet je met deze bultjes naar een dermatoloog?
Als je twijfelt of het keratosis pilaris is, als bultjes rood en ontstoken raken, of als de plekken je ondanks verzorging blijven storen. De dermatoloog bevestigt de diagnose en kan een sterkere crème voorschrijven.
Bronnen en meer informatie
- Rode bultjes op armen of benen (drleenarts.com)