Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Hyperhidrose (overmatig zweten)Meer zweet dan je lichaam nodig heeft.
Hyperhidrose is overmatig zweten: het lichaam maakt meer zweet aan dan nodig is om af te koelen. Meestal blijft het beperkt tot de oksels, de handen, de voeten of het gezicht. De oorzaak is meestal niet bekend; de klachten beginnen vaak in de puberteit en kunnen jaren aanhouden. Hyperhidrose is onschuldig, maar kan het dagelijks leven flink beïnvloeden, en er is meer aan te doen dan veel mensen denken.
Wat is hyperhidrose?
Zweten is een normale functie van het lichaam: zo koelt het af bij warmte, inspanning of spanning. Bij hyperhidrose maakt het lichaam veel meer zweet aan dan daarvoor nodig is. Meestal gaat het om bepaalde plekken, vooral de oksels, de handpalmen, de voetzolen en het gezicht, aan beide kanten evenveel. Soms zweet het hele lichaam te veel. De impact is vaak groter dan buitenstaanders denken: natte handen bij het handen schudden, zichtbare zweetplekken of doorweekte sokken kunnen veel onzekerheid geven.
Hoe ontstaat hyperhidrose?
Bij de meeste mensen is er geen onderliggende oorzaak; artsen spreken dan van primaire hyperhidrose. De zweetklieren zelf zijn normaal, maar worden te sterk aangestuurd. Deze vorm begint vaak in de puberteit, komt in sommige families vaker voor en is 's nachts meestal afwezig. Soms is overmatig zweten een gevolg van iets anders, zoals een schildklieraandoening, de overgang of bepaalde medicijnen; dat heet secundaire hyperhidrose. Die vorm treft vaak het hele lichaam en kan ook 's nachts optreden.
Wat kun je zelf doen?
Was de plekken die veel zweten regelmatig met weinig zeep en droog ze goed af. Gebruik een antitranspirant met aluminiumzouten in plaats van alleen een deodorant. Een sterkere aluminiumchloride-oplossing, verkrijgbaar bij de apotheek, breng je 's avonds aan op een schone, droge huid en was je 's ochtends weer af; bij goed effect kan dat minder vaak. Het middel kan de huid irriteren. Draag luchtige kleding van natuurlijke materialen en verwissel kleding en sokken regelmatig.
Een deodorant maskeert alleen geur; een antitranspirant vermindert het zweten zelf doordat aluminiumzouten de afvoergangetjes van de zweetklieren tijdelijk afsluiten.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Laat je klachten beoordelen als antitranspiranten onvoldoende helpen en het zweten je dagelijks leven beïnvloedt. De dermatoloog heeft meerdere mogelijkheden: aluminiumchloride op recept, iontoforese voor handen en voeten (een behandeling met een zwak stroompje via een waterbadje, die na een startperiode vaak thuis kan worden voortgezet), injecties met botuline voor de oksels, en in sommige gevallen tabletten. Een operatie is een laatste stap met eigen nadelen; de dermatoloog bespreekt eerlijk wat bij jouw situatie past.
Let op
Begint het overmatige zweten plotseling op latere leeftijd, zweet je ook 's nachts flink, of val je af zonder reden? Ga dan naar je huisarts: dan moet eerst een onderliggende oorzaak worden uitgesloten.
Veelgestelde vragen
Is veel zweten altijd hyperhidrose?
Nee. Zweten bij warmte, sport, spanning of gekruid eten is normaal, en de hoeveelheid verschilt per persoon. Van hyperhidrose spreken artsen als je structureel meer zweet dan nodig is om af te koelen en je daar last van hebt in het dagelijks leven.
Wat is het verschil tussen een deodorant en een antitranspirant?
Een deodorant maskeert alleen de geur van zweet. Een antitranspirant bevat aluminiumzouten die de afvoergangetjes van de zweetklieren tijdelijk afsluiten, waardoor je op die plek echt minder zweet. Bij hyperhidrose is een antitranspirant dus de eerste stap.
Wat kan een dermatoloog doen aan overmatig zweten?
Meer dan veel mensen denken: een sterkere aluminiumchloride-oplossing op recept, iontoforese voor handen en voeten, botuline-injecties voor de oksels en in sommige gevallen tabletten. De behandeling wordt afgestemd op de plek en de ernst van het zweten.
Gaat hyperhidrose vanzelf over?
Primaire hyperhidrose blijft meestal jaren bestaan, soms levenslang. De klachten zijn wel goed te verminderen met de juiste behandeling, van antitranspiranten tot iontoforese en injecties.
Wanneer moet je met overmatig zweten naar een arts?
Als zelfzorg onvoldoende helpt en het zweten je beperkt, kan de dermatoloog behandelen. Ga naar je huisarts als het zweten plotseling op latere leeftijd begint, het hele lichaam betreft, ook 's nachts optreedt of samengaat met afvallen of koorts: dan moet eerst een onderliggende oorzaak worden uitgesloten.
Bronnen en meer informatie
- Hyperhidrosis (nvdv.nl)
- Behandelrichtlijn Hyperhidrose (richtlijnen.nhg.org)