Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
FolliculitisVaak vanzelf over, soms hardnekkig.
Folliculitis is een ontsteking van een of meer haarzakjes, de kleine zakjes in de huid waaruit haren groeien. Je ziet kleine rode bultjes die veranderen in witte of gele puistjes, elk met een haartje in het midden. Folliculitis is meestal onschuldig en gaat vaak vanzelf over, maar kan jeuken, pijn doen en steeds terugkomen.
Wat is folliculitis?
Bij folliculitis zijn haarzakjes oppervlakkig ontstoken. Op de huid zitten kleine rode bultjes, die later witte of gele puistjes worden. Kijk je van dichtbij, dan zie je uit elk puistje een haartje komen. De puistjes liggen vaak in groepjes, met soms een rode rand eromheen. De huid jeukt vaak en kan pijn doen, maar je voelt je niet ziek. Folliculitis komt voor op alle plekken waar haar groeit, vooral in de baardstreek, op de hoofdhuid, op armen en benen, op de billen en in de liezen.
Folliculitis is iets anders dan een steenpuist. Bij een steenpuist zit de ontsteking dieper en zie je een of enkele grotere, pijnlijke bulten met een puskop.
Hoe ontstaat folliculitis?
De ontsteking komt meestal door een bacterie, vaak Staphylococcus aureus. Soms is een schimmel of gist de oorzaak, bijvoorbeeld op de hoofdhuid. De infectie ontstaat vaak op plekken waar de huid beschadigd of geïrriteerd is: door scheren, waxen of epileren, door wrijving van strakke kleding, of door warmte en zweten. Ook vette zalven en oliën kunnen haarzakjes verstoppen en zo folliculitis uitlokken. Bij een verminderde afweer ontstaat folliculitis makkelijker, en soms is besmet water de bron, bijvoorbeeld uit een hottub of zwembad.
Wat kun je zelf doen?
Geef de huid rust. Scheer, wax of epileer het ontstoken gebied tijdelijk niet, of scheer met een schoon, scherp mesje in de richting van de haargroei. Draag loszittende kleding van katoen en vermijd vette zalven en oliën op de ontstoken plek. Een warm kompres verzacht de klachten. Was de huid met een milde zeep en droog goed af, vooral na sporten of zweten.
Let op
Niet krabben en niet uitknijpen. Kapotgekrabde puistjes geven korstjes en de bacterie kan zich dan verder verspreiden.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Folliculitis geneest meestal binnen een tot twee weken vanzelf. Laat je huid beoordelen als de klachten na twee weken niet weg zijn en je er veel last van hebt, als er een grote rode plek rond de ontstoken haarzakjes ontstaat, als de plekken steeds terugkomen, of als een bultje groter, dieper en pijnlijker wordt. De behandeling hangt af van de oorzaak: bij een bacterie kan een antibacteriële crème of een antibioticakuur nodig zijn, bij een gist een antischimmelmiddel. Een dermatoloog ziet aan het beeld vaak direct om welke vorm het gaat en vertelt je precies waar je aan toe bent.
Veelgestelde vragen over folliculitis
Wat is het verschil tussen folliculitis en een steenpuist?
Folliculitis is een oppervlakkige ontsteking van haarzakjes: veel kleine puistjes met een haartje in het midden. Een steenpuist zit dieper: een grotere, pijnlijke bult met een puskop. Folliculitis kan wel overgaan in een steenpuist als de ontsteking dieper komt te zitten.
Hoe lang duurt folliculitis?
Meestal genezen de puistjes binnen een tot twee weken vanzelf, zeker als je de oorzaak wegneemt, zoals scheren of strakke kleding. Zijn de klachten na twee weken niet weg en heb je er veel last van, laat je huid dan beoordelen.
Mag je scheren als je folliculitis hebt?
Liever even niet op de ontstoken plek. Scheren beschadigt de huid en houdt de ontsteking in stand. Moet het toch, gebruik dan een schoon, scherp mesje en scheer in de richting van de haargroei.
Is folliculitis besmettelijk?
Folliculitis is niet besmettelijk van persoon tot persoon. Wel kan de bacterie zich op je eigen huid verspreiden, bijvoorbeeld door krabben of via een scheermesje. Gebruik daarom je eigen scheerspullen en handdoek.
Wanneer moet je met folliculitis naar een arts?
Als de klachten na twee weken niet weg zijn en je er veel last van hebt, als er een grote rode plek rond de ontstoken haarzakjes ontstaat, als de plekken steeds terugkomen, of als een bultje uitgroeit tot een diepe, pijnlijke bult met een puskop.
Bronnen en meer informatie
- Ik heb een ontsteking van de haarzakjes (thuisarts.nl)
- Ontsteking van de haarzakjes (folliculitis) en huidabces (gezondheidenwetenschap.be)