Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
ZonneallergieJeukende bultjes bij de eerste zon.
Zonneallergie is een overgevoelige reactie van de huid op zonlicht, vooral op UVA-straling. Enkele uren tot dagen na de eerste flinke zon van het jaar ontstaan jeukende bultjes, vlekjes of blaasjes op huid die aan de zon is blootgesteld. Artsen noemen dit polymorfe lichteruptie. De uitslag is onschuldig, verdwijnt binnen enkele dagen zonder littekens, maar keert vaak elk voorjaar terug.
Wat is zonneallergie?
Zonneallergie is de meest voorkomende vorm van lichtovergevoeligheid: naar schatting krijgt tien tot twintig procent van de mensen er ooit mee te maken, vrouwen ongeveer twee keer zo vaak als mannen. De uitslag kan er per persoon anders uitzien, vandaar de naam polymorf: rode vlekjes, bultjes of kleine blaasjes, bijna altijd met flinke jeuk. De plekken zitten op huid die aan de zon is blootgesteld, zoals de hals, het decolleté, de onderarmen en de benen; het gezicht blijft vaak juist vrij. Bij kinderen komt een variant voor met bultjes op de oren, ook wel lente-oren genoemd.
Zonneallergie is iets anders dan zonnebrand. Bij zonneallergie staat jeuk op de voorgrond, bij zonnebrand pijn en een warme, rode huid.
Hoe ontstaat zonneallergie?
De klachten ontstaan doordat de huid overgevoelig reageert op ultraviolet licht, vooral op het langgolvige UVA. Waarom de een het krijgt en de ander niet, is niet precies bekend; een lichte huid en aanleg spelen mee. Typisch is het moment: de eerste zonnige dagen van het voorjaar of de vroege zomer, als de huid na de winter nog niet aan zon gewend is. In de loop van de zomer went de huid meestal aan het licht en nemen de klachten af. Zonlicht door glas en de zonnebank kunnen de reactie ook uitlokken.
Wat kun je zelf doen?
Ga bij een reactie uit de zon; de uitslag verdwijnt dan meestal binnen enkele dagen vanzelf. Koelen en een verkoelende of kalmerende crème verzachten de jeuk. Voorkomen werkt het best door de huid in het voorjaar geleidelijk aan zon te laten wennen, de felle zon tussen 12 en 15 uur te mijden en bedekkende kleding te dragen. Smeer onbedekte huid minimaal een kwartier van tevoren ruim in met zonnebrandcrème en herhaal dat elke twee uur.
Kies een zonnebrandcrème die naast UVB ook nadrukkelijk tegen UVA beschermt: juist UVA is de belangrijkste veroorzaker van zonneallergie.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Laat je huid beoordelen als de uitslag heftig is of niet verdwijnt nadat je uit de zon bent gebleven, als je ook plekken krijgt op huid die niet aan de zon is blootgesteld, of als je je ziek voelt of koorts hebt. Komt de zonneallergie elk jaar terug en beperkt hij je in de zomer? Dan kan een dermatoloog helpen: met een ontstekingsremmende crème of tabletten tegen de jeuk, en bij hardnekkige klachten met lichtgewenning, waarbij de huid in het voorjaar onder begeleiding stap voor stap aan licht went.
Let op
Gebruik je medicijnen en reageert je huid ineens heftig op zon? Sommige medicijnen maken de huid extra gevoelig voor licht. Bespreek dit met je arts.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik zonneallergie?
Aan jeukende rode vlekjes, bultjes of blaasjes die enkele uren tot dagen na zonblootstelling ontstaan, op huid die in de zon is geweest. De jeuk staat op de voorgrond; bij zonnebrand voelt de huid juist pijnlijk en warm aan.
Hoe lang duurt zonneallergie?
Blijf je uit de zon, dan verdwijnt de uitslag meestal binnen enkele dagen, zonder littekens. Blijf je de huid blootstellen, dan kunnen de klachten aanhouden of verergeren.
Komt zonneallergie elk jaar terug?
Vaak wel, vooral in het voorjaar en de vroege zomer. In de loop van het seizoen went de huid meestal aan het licht en nemen de klachten af. Met geleidelijke gewenning en goede bescherming zijn de klachten vaak goed te voorkomen.
Welke zonnebrandcrème helpt bij zonneallergie?
Een crème met minimaal factor 30 die naast UVB ook goed tegen UVA beschermt, want juist UVA veroorzaakt zonneallergie. Smeer minimaal een kwartier voordat je de zon in gaat, ruim voldoende, en herhaal elke twee uur.
Wanneer moet je met zonneallergie naar een dermatoloog?
Als de uitslag heftig is of niet verdwijnt na zonvermijding, als er ook plekken zitten op niet-blootgestelde huid, als je koorts hebt of je ziek voelt, of als de klachten elk jaar terugkeren en je zomer beperken. De dermatoloog kan de diagnose bevestigen en de behandeling daarop afstemmen.
Bronnen en meer informatie
- Behandelrichtlijn Zonneallergie (richtlijnen.nhg.org)
- Zonneallergie / Polymorfe lichteruptie (huidarts.com)