Gewone beetreactie
Een klein rood plekje op de plek van de beet, zoals bij een insectenbeet. De roodheid en irritatie kunnen een paar dagen duren en worden daarna minder. Het plekje breidt zich niet uit.
Infectie
Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog, op
± 7 min leestijd
Tekenbeetrode kring na een tekenbeet
Een tekenbeet is meestal onschuldig: een klein rood plekje dat na een paar dagen weggaat. Krijg je een rode of blauwrode vlek of ring die groter wordt, dan kan dat erythema migrans zijn, het eerste teken van de ziekte van Lyme.
Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39
- Wat is een tekenbeet?
- Hoe krijg je de ziekte van Lyme van een teek?
- Tekenbeet met rode kring: hoe ziet erythema migrans eruit?
- Is de ziekte van Lyme besmettelijk?
- Hoe stelt de arts erythema migrans vast?
- Tekenbeet behandelen: zo werkt het
- Gaat erythema migrans over?
- Wat kun je zelf doen tegen tekenbeten?
- Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?
- Veelgestelde vragen over tekenbeten
Wat is een tekenbeet?
Een teek is een klein beestje dat zich in de huid vastbijt en bloed zuigt. Je loopt een teek op in het groen: in bos, duinen, parken en tuinen. Meer dan 1 op de 5 teken in Nederland draagt de bacterie Borrelia bij zich, de veroorzaker van de ziekte van Lyme. Van de ongeveer 1 miljoen mensen die jaarlijks een tekenbeet krijgen, worden er ongeveer 27.000 ziek. De meeste tekenbeten blijven dus zonder gevolgen.
Hoe krijg je de ziekte van Lyme van een teek?
De bacterie komt via de beet in je huid. Hoe langer de teek vastzit, hoe groter de kans dat de bacterie wordt overgedragen. Daarom is het belangrijk een teek zo snel mogelijk te verwijderen, het liefst binnen 24 uur. Bij ongeveer 4 van de 5 mensen die besmet raken, begint de ziekte met een huidafwijking: erythema migrans.
Tekenbeet met rode kring: hoe ziet erythema migrans eruit?
Het verschil tussen een gewone beetreactie en erythema migrans zit in de grootte en het verloop.
Erythema migrans
Een rode of blauwrode vlek of ring die in een paar dagen groter wordt, meestal groter dan 5 centimeter. Het midden wordt vaak lichter, zodat een ring ontstaat. De vlek verschijnt dagen tot 3 maanden na de beet, gemiddeld na 1 tot 2 weken, en kan uitgroeien tot 30 tot 40 centimeter. Op een donkere huid is de kleur meer blauw. De plek kan jeuken of branden, maar doet meestal geen pijn.
Andere vormen
In het gezicht zie je vaker een streep dan een ring, vooral bij kinderen. De vlek kan ook op een andere plek zitten dan de beet. Soms ontstaan meerdere vlekken.
Naast de vlek kun je je grieperig voelen: koorts, hoofdpijn, spierpijn, gewrichtspijn en vermoeidheid. Deze klachten komen dagen tot weken na de besmetting. Een gewone tekenbeet lijkt op een insectenbeet; een groeiende ring is het onderscheid.
Is de ziekte van Lyme besmettelijk?
N
Nee. Je krijgt de bacterie alleen via een tekenbeet. Erythema migrans gaat niet van mens op mens over.
Hoe stelt de arts erythema migrans vast?
De arts stelt de diagnose op het oog. Ziet de arts een rode of blauwrode vlek of ring die langzaam groter wordt, dan is dat de ziekte van Lyme en start de behandeling. Een bloedtest heeft bij erythema migrans geen zin: in de eerste weken zijn er vaak nog geen antistoffen in het bloed, ook als je wel besmet bent. Ook direct na het verwijderen van een teek is bloedonderzoek niet nodig.
Bij 247dermatologist stuur je foto's van de plek en beantwoord je vragen over de beet en de datum. Maak de foto met iets ernaast voor de maat, bijvoorbeeld een muntstuk, en herhaal de foto na een paar dagen. Zo ziet de dermatoloog of de vlek groeit. De dermatoloog beoordeelt binnen 12 tot 48 uur of het een gewone beetreactie is of dat het past bij erythema migrans.
Tekenbeet behandelen: zo werkt het
Een tekenbeet zonder vlek hoeft niet behandeld te worden. Een groeiende vlek of ring wel, altijd met antibiotica via een arts.
Verwijder de teek direct
Pak de teek met een puntig pincet of een tekenverwijderaar zo dicht mogelijk bij de huid vast, bij de kop. Trek de teek er rustig uit. Niet draaien, niet in het lijfje knijpen. Doe er vooraf geen alcohol, olie, nagellak of zeep op: de teek kan dan juist besmet speeksel in de huid afgeven. Blijft een stukje van de kop achter, dan komt dat vanzelf naar buiten, als een splinter.
Ontsmet en noteer de datum
Ontsmet daarna het wondje. Schrijf de datum van de beet op en maak een foto van de plek.
Houd de plek 3 maanden in de gaten
Let op een nieuwe vlek of ring op de plek van de beet of ergens anders op je huid, en op koorts, spierpijn of gewrichtspijn.
Groeiende vlek: antibiotica via de arts
Erythema migrans wordt behandeld met een kuur antibiotica in tabletvorm, meestal doxycycline. Kan dat niet, bijvoorbeeld bij jonge kinderen, zwangerschap of allergie, dan kiest de arts amoxicilline of azitromycine. De arts bepaalt het middel en de duur van de kuur.
Teek zat langer dan 24 uur?
Dan kun je samen met de huisarts kiezen: een korte preventieve antibioticakuur, te starten binnen 72 uur na het verwijderen, of afwachten en de plek goed in de gaten houden. Zat de teek korter dan 24 uur, dan zijn geen medicijnen nodig.
Gaat erythema migrans over?
Met een antibioticakuur geneest erythema migrans meestal helemaal en blijvend. Vermoeidheid kan na de kuur nog een tijd aanhouden en gaat meestal vanzelf over. Zonder behandeling verdwijnt de vlek ook, binnen weken tot maanden, maar de bacterie blijft dan in je lichaam. Maanden tot jaren later kunnen klachten ontstaan aan gewrichten, zenuwen, hart of huid. Daarom wordt erythema migrans altijd behandeld, ook als de vlek al kleiner wordt.
Wat kun je zelf doen tegen tekenbeten?
Teken zijn actief van maart tot november. Zo verklein je de kans op een beet en op Lyme:
- controleer jezelf en je kinderen na een dag buiten op teken, vooral in de liezen, op de billen, langs de randen van het ondergoed, in de oksels, in de knieholtes, achter de oren en langs de haargrens
- draag in het groen een lange broek met de pijpen in je sokken, dichte schoenen en lange mouwen
- gebruik een insectenwerend middel met DEET op de huid of kleding
- verwijder een teek zo snel mogelijk, het liefst binnen 24 uur
- houd de plek na een beet 3 maanden in de gaten
Wanneer naar de dermatoloog of huisarts?
Twijfel je of dit iets is om te laten bekijken? Laat het dan beoordelen door een dermatoloog: je krijgt binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Bij spoed neem je direct contact op met de huisarts of bel je 112.
Neem binnen 3 maanden na een tekenbeet contact op met een arts als:
- er een rode of donkerpaarse vlek of ring ontstaat die in een paar dagen groter wordt, op de plek van de beet of ergens anders
- je koorts, hoofdpijn, spierpijn of vermoeidheid krijgt
- je pijnlijke, dikke gewrichten krijgt
- je pijn, tintelingen, krachtverlies, dubbelzien of een scheef gezicht krijgt
- de teek langer dan 24 uur heeft vastgezeten
Twijfel je of de rode plek een gewone beetreactie is of erythema migrans? Stuur foto's van de plek, een dermatoloog van 247dermatologist beoordeelt ze binnen 12 tot 48 uur, zonder verwijzing. Past het beeld bij erythema migrans, dan kan de dermatoloog een recept voor antibiotica uitschrijven. Dat is een beslissing per situatie, een consult geeft geen garantie op een recept.
Laat je huid door de dermatoloog beoordelen
Upload foto's en beantwoord een paar vragen. Een BIG-geregistreerde dermatoloog antwoordt binnen 12 tot 48 uur, zonder verwijzing, vanaf € 39.
Is er meer nodig, dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.
Wil je weten wat een dermatoloog doet, wanneer je er terecht kunt en hoe snel dat kan? Lees meer over de dermatoloog.
Veelgestelde vragen over tekenbeten
Hoe lang na een tekenbeet komt de rode kring?
Dagen tot 3 maanden na de beet, gemiddeld na 1 tot 2 weken. Houd de plek daarom 3 maanden in de gaten. Een rood plekje direct na de beet is een gewone reactie, geen erythema migrans.
Hoe groot is de rode kring bij de ziekte van Lyme?
Meestal groter dan 5 centimeter, en de vlek wordt in een paar dagen groter. Hij kan uitgroeien tot 30 tot 40 centimeter. Het midden wordt vaak lichter, maar niet altijd: ook een egale vlek die groeit telt.
Is een rood plekje na een tekenbeet altijd Lyme?
Nee. Een klein rood plekje dat na een paar dagen minder wordt, is een normale reactie op de beet. Pas als de vlek of ring groeit, is het erythema migrans. Twijfel je, maak dan foto's over een paar dagen en laat ze beoordelen.
Moet ik na een tekenbeet antibiotica?
Niet standaard. Antibiotica zijn nodig bij een groeiende vlek of ring. Zat de teek langer dan 24 uur, dan kun je met de huisarts kiezen voor een korte preventieve kuur binnen 72 uur na het verwijderen. Zat de teek korter dan 24 uur, dan zijn geen medicijnen nodig.
Kan ik een bloedtest laten doen na een tekenbeet?
Direct na een beet heeft dat geen zin: antistoffen zijn dan nog niet meetbaar. Ook bij erythema migrans is bloedonderzoek niet nodig; de arts stelt de diagnose op het oog.
Hoe verwijder ik een teek?
Met een puntig pincet of tekenverwijderaar, zo dicht mogelijk bij de huid. Rustig rechtstandig trekken, niet draaien. Geen alcohol, olie of zeep vooraf. Ontsmet daarna de huid en noteer de datum.
Wat als het kopje van de teek is blijven zitten?
Dat is niet erg. Het stukje komt vanzelf naar buiten, zoals een splinter. Blijf de plek wel 3 maanden in de gaten houden.
Bronnen en meer informatie
- Wat te doen bij een tekenbeet? (rivm.nl)
- Verwijderen van een teek (rivm.nl)
- Hoe verwijder ik een teek? (thuisarts.nl)
- Ik heb de ziekte van Lyme (thuisarts.nl)
- Ziekte van Lyme, erythema migrans (nvdv.nl)
- Erythema migrans (huidziekten.nl)
Bron: RIVM, Thuisarts.nl (NHG) en de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV).
NIEUWSBRIEF
Huidtips van een dermatoloog?
Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Nieuwe huidgidsen ontvang je als eerste.
