Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog
Granuloma annulareBultjes in een ring, zonder schilfers.
Granuloma annulare is een goedaardige huidaandoening waarbij kleine, huidkleurige tot rode bultjes samen een ring vormen; annulare betekent ringvormig. De plekken zitten meestal op de handruggen, voeten of armen en komen vooral voor bij kinderen en jongvolwassenen. De aandoening is niet besmettelijk, doet meestal niets en verdwijnt vaak vanzelf, al kan dat maanden tot enkele jaren duren.
Wat is granuloma annulare?
Meestal zie je één of enkele ringen van kleine, gladde bultjes, huidkleurig tot rozerood, zonder schilfers. De ring wordt langzaam groter. Voorkeursplekken zijn de handruggen, de voetruggen, de vingers en de armen; in het gezicht komt het zelden voor. De plekken jeuken meestal niet en doen geen pijn, al zijn ze soms wat gevoelig. Er bestaat ook een zeldzame, uitgebreide vorm met veel plekken verspreid over het lichaam; die kan wel jeuken en komt vaker voor bij oudere volwassenen en bij mensen met diabetes.
Een ring op de huid doet snel aan een schimmelinfectie denken, maar er is een verschil: bij ringworm schilfert de rand, bij granuloma annulare zijn de bultjes glad en schilferen ze niet.
Hoe ontstaat granuloma annulare?
De oorzaak is niet bekend. Onder de microscoop is een ontsteking in het bindweefsel van de huid te zien; waarschijnlijk gaat het om een reactiepatroon van het afweersysteem dat door verschillende prikkels op gang kan komen, zoals een insectenbeet, een huidbeschadiging, een vaccinatie of zonlicht. Vaak is er geen aanleiding aan te wijzen. Granuloma annulare wordt niet door een ziekteverwekker veroorzaakt en is dus niet besmettelijk.
Wat kun je zelf doen?
Weinig, en dat is hier goed nieuws: granuloma annulare kan geen kwaad, hoeft niet behandeld te worden en laat geen littekens achter. De plekken verdwijnen vaak vanzelf, al vraagt dat geduld: maanden tot enkele jaren. Bescherm de plekken tegen beschadiging en wrijving, want op beschadigde huid kunnen nieuwe plekken ontstaan. Verder is afwachten een volwaardige keuze.
Wanneer naar een dermatoloog of arts?
Laat de plekken beoordelen als je twijfelt wat het is; granuloma annulare lijkt soms op een schimmelinfectie of een andere huidaandoening, en een dermatoloog ziet het verschil meestal direct aan het beeld. Bij twijfel kan een klein stukje huid worden onderzocht. Behandeling is alleen zinvol als de plekken gevoelig zijn of je erg storen: de dermatoloog kan een corticosteroïdzalf voorschrijven, de plekken aanstippen of bevriezen, en bij de uitgebreide vorm zijn tabletten of lichttherapie mogelijk.
Veelgestelde vragen
Is granuloma annulare besmettelijk of gevaarlijk?
Nee, allebei niet. Granuloma annulare wordt niet door een ziekteverwekker veroorzaakt, dus je kunt het niet doorgeven. De aandoening is goedaardig en wordt nooit iets ernstigs.
Gaat granuloma annulare vanzelf over?
Vaak wel. De plekken verdwijnen bij een groot deel van de mensen vanzelf, zonder littekens, maar dat kan maanden tot enkele jaren duren. Ook na verdwijnen kan een plek later terugkomen.
Wat is het verschil tussen granuloma annulare en ringworm?
Beide geven een ring op de huid, maar bij ringworm, een schimmelinfectie, schilfert de rand en jeukt de plek meestal. Bij granuloma annulare zijn de bultjes glad, zonder schilfers, en jeuken ze zelden. Een dermatoloog ziet het verschil aan het beeld.
Moet granuloma annulare behandeld worden?
Nee, alleen als je er last van hebt. De aandoening is onschuldig en verdwijnt vaak vanzelf. Bij klachten kan de dermatoloog een corticosteroïdzalf geven, de plekken bevriezen of bij de uitgebreide vorm tabletten of lichttherapie voorstellen.
Wanneer moet je met deze ringen naar een dermatoloog?
Als je twijfelt of het granuloma annulare is, als de plekken snel veranderen of gevoelig worden, of als ze je storen. De dermatoloog stelt de diagnose meestal direct aan het beeld en bespreekt of behandeling zinvol is.
Bronnen en meer informatie
- Granuloma annulare (nvdv.nl)