Gehoord op BNR?

zo werkt het
247dermatologist
Behandeling

Medisch beoordeeld door dr. A.M. van Coevorden, dermatoloog, op

± 7 min leestijd

Isotretinoïne bij ernstige acneZware kuur, strenge regels

Isotretinoïne is een capsule die bij ernstige acne de talgproductie sterk vermindert en ontstekingen remt. Het middel is alleen op recept verkrijgbaar, vraagt bloedcontroles en voor vrouwen die zwanger kunnen worden een verplicht zwangerschapspreventieprogramma.

Antwoord binnen 12 tot 48 uur · zonder verwijzing · vanaf € 39

Wat is isotretinoïne?

Isotretinoïne is een retinoïde die je als capsule inneemt. Het zorgt voor minder puistjes en bultjes doordat het de talgproductie vermindert, de verhoorning van de huid remt en ontstekingen onderdrukt. Isotretinoïne is alleen op recept verkrijgbaar en wordt meestal door een dermatoloog voorgeschreven, onder strenge voorwaarden.

J

De dermatoloog bepaalt de dosering, de duur van de kuur en de controles. Deze pagina vervangt de bijsluiter en de patiëntenkaart niet: lees die altijd voordat je begint.

Waarvoor gebruikt de dermatoloog isotretinoïne?

De dermatoloog gebruikt isotretinoïne bij ernstige acne, als de gebruikelijke middelen onvoldoende helpen. Het gaat om ernstige, therapieresistente vormen zoals nodulaire acne, acne conglobata en acne met kans op blijvende littekens. We adviseren isotretinoïne bij therapieresistente matig ernstige tot ernstige acne en bij acne conglobata, nodulocysteuze acne, acne fulminans en acne die waarschijnlijk littekens veroorzaakt. Daarnaast wordt het soms gebruikt bij ernstige rosacea.

Hoe wij acne stap voor stap behandelen en wanneer isotretinoïne aan bod komt, lees je op onze acnehub en op de pagina over acne.

Hoe werkt isotretinoïne?

Isotretinoïne remt de talgproductie en remt de verhoorning van de huid, waardoor de poriën minder snel verstoppen. Daarnaast onderdrukt het de ontsteking en remt het de groei van bacteriën. Omdat het middel op al deze oorzaken van acne tegelijk werkt, is het effect vaak groter dan van middelen op de huid.

Wat kun je verwachten en hoe lang duurt het?

Zo verloopt een kuur meestal:

  1. Vooraf: controles

    Voor de start laat de dermatoloog bloed prikken (leverwaarden en vetten in het bloed). Vrouwen die zwanger kunnen worden doen een zwangerschapstest en starten met anticonceptie.

  2. Eerste weken: vaak eerst erger

    Bij sommige mensen verergert de acne tijdens de eerste weken. Meestal verbetert de acne daarna tijdens de verdere behandeling.

  3. Tijdens de kuur: maandelijkse afspraken

    Het bloedonderzoek wordt herhaald. Vrouwen die zwanger kunnen worden doen elke maand een zwangerschapstest. Recepten gelden kort en voor een beperkte periode.

  4. Duur van de kuur

    Bij acne is meestal een behandeling van vier tot zes maanden voldoende. Gemiddeld duurt een kuur ongeveer negen maanden, maar dat verschilt per persoon. De acne kan tot enkele weken na de kuur nog verbeteren.

  5. Na de kuur

    De meeste patiënten hebben slechts één kuur nodig. Soms komt de acne terug; de dermatoloog beoordeelt dan wat passend is.

Bijwerkingen van isotretinoïne

Let op

Zwangerschap: isotretinoïne veroorzaakt bij zwangerschap een miskraam of ernstige aangeboren afwijkingen. Vrouwen die zwanger kunnen worden mogen het alleen gebruiken binnen het zwangerschapspreventieprogramma, zie hieronder.

Dit zijn de bijwerkingen waar je rekening mee moet houden:

  • Regelmatig: droge slijmvliezen, zoals droge lippen, droge ogen, een droge neus en keelpijn. Irritatie en droogheid van de huid.
  • Soms: gewrichtspijn, spierpijn en rugpijn. Verhoogd cholesterol en verhoogde bloedsuiker. Tekorten aan bloedcellen.
  • Zelden: psychische klachten, zoals angst, depressieve gedachten, vijandige gevoelens naar jezelf en psychosen. Haaruitval. Een huid die gevoeliger is voor zonlicht. Lever- en nierproblemen. Problemen met zien of horen. Verhoogde druk in het hoofd.
  • Zeer zelden: botontkalking, hartaanval en beroerte.
N

Psychische klachten: in zeldzame gevallen komen (verergering van) depressie, angst en andere stemmingsstoornissen voor, en zijn er meldingen van agressie en gedachten aan zelfmoord. De arts let tijdens de kuur op tekenen van depressie en stopt de behandeling als die optreden. Merk je sombere gedachten, angst of een veranderde stemming? Neem contact op met je arts. Denk je aan zelfmoord? Bel 113 Zelfmoordpreventie: 0800-0113 (gratis, dag en nacht).

Voorzorgen tijdens en na de kuur:

  • Zon: houd de behandelde huid uit de zon of gebruik een zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor. Vermijd zonnebank en UV-lampen.
  • Huid: geen waxen, laseren, dermabrasie of epileren tijdens de kuur en nog zes maanden daarna, omdat de huid te teer is.
  • Bloed geven mag niet tijdens de kuur en tot een maand na het stoppen. Dit geldt ook voor mannen.
  • Alcohol: drink geen of weinig alcohol, in overleg met de arts.
  • Contactlenzen kunnen gaan irriteren door droge ogen; een bril kan dan prettiger zijn.
  • Gebruik geen vitamine A-supplementen en geen antibiotica uit de groep van de tetracyclines zonder overleg.

Wanneer niet gebruiken?

Isotretinoïne mag niet in deze situaties:

  • Zwangerschap, actieve kinderwens en borstvoeding: absoluut gecontra-indiceerd.
  • Vrouwen die zwanger kunnen worden zonder betrouwbare anticonceptie.
  • Kinderen onder de 12 jaar.
  • Leverproblemen, sterk verhoogde vetwaarden in het bloed en een teveel aan vitamine A.
  • Overgevoeligheid voor isotretinoïne, pinda's of soja (de capsule bevat sojaolie).

Het zwangerschapspreventieprogramma werkt zo:

Twee vormen van anticonceptie

Vrouwen die zwanger kunnen worden gebruiken twee betrouwbare vormen van anticonceptie, waaronder een barrièremiddel, vanaf een maand voor de kuur, tijdens de kuur en tot en met een maand na het stoppen.

Zwangerschapstesten

De arts doet een zwangerschapstest voor de start, elke maand tijdens de kuur en nog eens enkele weken na het stoppen.

Recept en apotheek

Zwangerschapstest, recept en aflevering vallen bij voorkeur op dezelfde dag. Een recept is kort geldig en dekt een beperkte periode, zodat de maandelijkse controle gewaarborgd blijft.

Mannen

Mannen mogen isotretinoïne gebruiken. De zeer kleine hoeveelheid in zaad is waarschijnlijk onschadelijk. Ook mannen mogen tijdens de kuur en een maand erna geen bloed geven.

Heb je een recept nodig?

Ja. Isotretinoïne is alleen op recept verkrijgbaar en wordt meestal door een dermatoloog voorgeschreven. Het mag alleen worden voorgeschreven, meegegeven en gebruikt als aan strenge regels is voldaan. Soms schrijft ook een huisarts met voldoende bekwaamheid het voor. Online kopen zonder recept is onveilig: zulke middelen kunnen vervalst zijn, en bij isotretinoïne ontbreken dan de bloedcontroles en de zwangerschapspreventie.

Wat 247dermatologist doet

Bij 247dermatologist stuur je foto's van je huid en beantwoord je vragen over je acne, wat je al hebt geprobeerd, je gezondheid, je stemming en een eventuele zwangerschap of kinderwens. Een BIG-geregistreerde dermatoloog beoordeelt hoe ernstig je acne is en of isotretinoïne een passende volgende stap kan zijn, of dat een andere behandeling beter is. Je krijgt binnen 12 tot 48 uur antwoord, zonder verwijzing. Een kuur met isotretinoïne vraagt bloedcontroles, maandelijkse begeleiding en voor vrouwen het zwangerschapspreventieprogramma. De dermatoloog bepaalt per situatie hoe die begeleiding wordt ingericht en of een recept via 247dermatologist passend is: een consult geeft geen garantie op een recept.

Let op

Gebruik je isotretinoïne en krijg je hevige hoofdpijn met misselijkheid of wazig zien, hevige buikpijn met bloederige diarree, of sombere gedachten of gedachten aan zelfmoord? Neem direct contact op met je arts of de huisartsenpost. Bij gedachten aan zelfmoord: 113 Zelfmoordpreventie, 0800-0113.

Laat je huid door de dermatoloog beoordelen

Upload foto's en beantwoord een paar vragen. Een BIG-geregistreerde dermatoloog antwoordt binnen 12 tot 48 uur, zonder verwijzing, vanaf € 39.

Is er meer nodig, dan verwijst de dermatoloog je door naar een medisch specialist.

Wil je weten wat een dermatoloog doet, wanneer je er terecht kunt en hoe snel dat kan? Lees meer over de dermatoloog.

Veelgestelde vragen over isotretinoïne

Wat zijn de bijwerkingen van isotretinoïne?

Bijna iedereen krijgt droge lippen, droge ogen, een droge neus en een droge huid. Soms komen gewrichts- en spierpijn en verhoogde vetwaarden in het bloed voor. Zelden ontstaan psychische klachten, leverproblemen of extra gevoeligheid voor de zon. Daarom controleert de arts je bloed en je stemming.

Mag ik zwanger worden tijdens of na een kuur isotretinoïne?

Nee. Isotretinoïne veroorzaakt een miskraam of ernstige aangeboren afwijkingen. Vrouwen die zwanger kunnen worden gebruiken twee vormen van anticonceptie vanaf een maand voor, tijdens en tot en met een maand na de kuur, en doen maandelijks een zwangerschapstest.

Hoe lang duurt een kuur isotretinoïne?

Bij acne meestal vier tot zes maanden. Gemiddeld duurt een kuur ongeveer negen maanden, maar dat verschilt per persoon. De dermatoloog bepaalt de duur.

Wordt mijn acne eerst erger door isotretinoïne?

Dat kan. Bij sommige mensen verergert de acne de eerste weken. Meestal verbetert de acne daarna tijdens de verdere behandeling.

Komt de acne terug na de kuur?

De meeste patiënten hebben één kuur nodig. Soms komt de acne terug. De dermatoloog beoordeelt dan of een nieuwe kuur of een andere behandeling past.

Welke bloedcontroles horen bij isotretinoïne?

De arts controleert leverwaarden en vetten in het bloed voor de start en herhaalt dat tijdens de kuur. Bij vrouwen die zwanger kunnen worden komt daar een maandelijkse zwangerschapstest bij.

Kan ik isotretinoïne via 247dermatologist krijgen?

Een dermatoloog van 247dermatologist beoordeelt of isotretinoïne bij jouw acne past. Een kuur vraagt bloedcontroles en maandelijkse begeleiding; de dermatoloog bepaalt hoe dat wordt ingericht. Een consult geeft geen garantie op een recept.

Bronnen en meer informatie

Bron: apotheek.nl (KNMP), Farmacotherapeutisch Kompas, NVDV, huidziekten.nl, Thuisarts.nl en Rijksoverheid.nl.

Past isotretinoïne bij jouw huid? Laat het beoordelen.

start consult
NIEUWSBRIEF

Huidtips van een dermatoloog?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Nieuwe huidgidsen ontvang je als eerste.

Ontvang 1 tot 2 keer per maand tips en uitleg van onze dermatologen. Afmelden kan altijd. Lees in ons privacybeleid hoe we met je gegevens omgaan.

start consult